جهان شگفت انگيز هاوکينگ

لينک کوتاه اين مقاله :
http://www.niazemarkazi.com/article/pdf/10000079.html

38

جهان شگفت انگيز هاوکينگ

پخش مجموعه مستند جديدي از شبکه ديسکاوري باعث شده است تا بار ديگر نام استفاون هاوکينگ بر سر زبان ها بيفتد. در هر قسمت اين مستند دانشمند برجسته کيهان شناسي به موضوعي خيال برانگيز مي پردازد و افق هاي جديدي را پيش روي مخاطب خود قرار مي دهد و بالطبع چون روايت کننده اين داستان مردي چون هاوکينگ است، صحبت هاي او، حتي اگر نظر شخصي باشد بازهم با بازتاب خبري گسترده اي مواجه مي شود.

هاوکينگ در مقدمه اين مستند مي گويد من رياضيدان، کيهان شناس و فيزيکدانم اما فراتر ازهمه اينها خود را يک رويابين مي دانم. او که به دليل ابتلا به فلج اعصاب محرک سال ها است که راه هاي ارتباطش با جهان محدود شده است و براي سخن گفتن بايد از يک رايانه کمک بگيرد مي گويد اگرچه براي حرف زدن نيازمند ماشيني چون کامپيوتر هستم اما در مغزم خود را آزاد و رها مي دانم. يکي از قسمت هاي اين مستند که بحث هاي فراواني را ايجاد کرد بخشي بود که به موجودات فضايي مي پرداخت. آيا جايي غير از زمين حيات وجود دارد؟ آيا ممکن است در جايي غير از زمين حيات هوشمند وجودداشته باشد؟ و اگر روزي با آنها مواجه شديم چه کار بايد بکنيم؟

هاوکينگ نسبت به اين ملاقات احتمالي هشدار داده است. اما آيا واقعا اين هشدار را بايد جدي گرفت؟

آيا جايي در آن بيرون حيات وجود دارد؟ هنوز هيچ کس پاسخ اين پرسش را نمي داند، ما هيچ جا غير از زمين نشانه اي از حيات نيافته ايم، حتي به شکل ساده و تک سلولي آن را. اما آيا اين مي تواند به معني عدم وجود حيات در جهان باشد؟ نه! ما زمان بسيار اندکي است که به دنبال حيات مي گرديم و هنوز دوران کودکي خود را در فضا سپري مي کنيم.

واقعيت اين است که ممکن است بيرون از زمين همين نزديکي هاي ما حيات وجود داشته باشد. کنار دست ما مريخ قرار دارد. سياره اي که همچون زمين در کمربند حيات منظومه شمسي قرار گرفته است و دما در آنجا در شرايطي است که مي تواند از حيات حمايت کند.

مريخ از نظر انحراف محور و دوره چرخش به دور خود نيز شباهت هاي زيادي با زمين دارد. اگرچه در نگاه اول نشانه اي از سياره اي زنده روي مريخ پيدا نمي شود اما امروز با قطعيت دانشمندان مي گويند که مريخ زماني ميزبان رودخانه ها و اقيانوس هاي کم عمقي بوده است که در آنها آب مايع جريان داشته است.

تصاوير مدارگردهاي مريخ نشان داده اند که در لايه هاي زير سطح مريخ حتي در زمان حاضر آب وجود دارد و به همين دليل ممکن است اين سياره در گذشته و يا امروز حتي ميزبان نوعي حيات ميکروبي باشد. کمي دورتر از زمين قمري وجود دارد که احتمال وجود حيات در آن شايد بيشتر از مريخ هم باشد؛ قمر اروپا يکي از ۴ قمر معروف گاليله اي سياره غول پيکر مشتري است.

آنجا دنيايي يخ زده و زمهرير است اما نزديکي به مشتري باعث شده است تا اثرات کشندي و جزر و مدي اين سياره باعث گرم شدن لايه هاي زيرين اين قمر شوند. بررسي هايي که از روي زمين و از مدار اين قمر صورت گرفته است نشان مي دهد که زير لايه ضخيمي از يخ در اين سياره اقيانوس عظيمي از آب وجود دارد. جالب آنکه اين آب محتوي اکسيژن است و بدين ترتيب احتمال وجود حيات در آن سرزمين دور دست بسيار بالا است.

نکته جالب اين که زماني که روي سياره خودمان به جاهايي نگاه مي کنيم که شرايطي مشابه اقيانوس هاي اروپا را دارد مي توانيم نمونه هاي پيشرفته اي از حيات را پيدا کنيم اما مشکل اينجاست که براي پيدا کردن چنين حياتي بايد روي سرزميني بسيار دوردست به حفاري عميقي بزنيم ماموريتي فضايي بايد به شکل روباتيک لايه چند کيلومتري از يخ را حفر کند و تعدادي روبات کاوشگر به درون اين درياي عميق و تاريک بفرستد تا شايد بتواند نمونه هايي از اين موجودات زنده را ببيند.

متاسفانه چنين برنامه اي در دستور کار آژانس هاي فضايي قرار ندارد و تا وقتي چنين موجودي را در محل نبينيم نمي توانيم از وجود آن مطمئن شويم. چنين مشکلي براي پيدا کردن هر نوع موجود زنده غيرهوشمند وجود دارد. چرا که اين موجودات تغييرات بسيار اندکي در محيط اطراف خود ايجاد مي کنند؛ تغييراتي که چندان قابل تشخيص نيست.

اگرچه هيچ ضرورتي ندارد که حيات تنها به اشکالي که ما مي شناسيم در ديگر نقاط جهان تکامل يافته باشد اما براي پيدا کردن نوعي از حيات که شبيه ما است راحت تر است.

ممکن است در دل خورشيد يا در ميانه غبارهاي فضايي گونه هايي از موجودات زنده وجود داشته باشند اما ما چطور خواهيم توانست چنين گونه هاي نا آشنايي را تشخيص دهيم، وقتي براي تشخيص موجودات غير هوشمندي که احتمالا شبيه ما هم هستند با مشکل مواجهيم.

به همين دليل است که بسياري معتقدند شانس پيدا کردن موجودات هوشمند داراي فناوري ارتباطي بسيار بيشتر است. ما به عنوان گونه اي متمدن که داراي فناوري ارتباطي هستيم مدت ها است که اثر انگشت خود را در فضا به جاي گذاشته ايم. امواج الکترومغناطيسي توليد شده روي زمين در فضا پراکنده شده اند و با سرعت نور در حال حرکت به اعماق فضا است. به همين دليل شايد گوش کردن به فضا بتواند ما را در شرايطي قرار دهد که آثار ديگر تمدن ها را بشنويم. آيا چنين کاري خردمندانه است؟ آيا هيچ اميدي وجود دارد که در آن بيرون گونه اي حيات هوشمند و مايل به برقراري ارتباط وجود داشته باشد؟

پاسخ اين سوال را تنها به کمک احتمالات مي توان داد.رابطه اي احتمالاتي که به رابطه دراک معروف است با قرار دادن پارامترها و شروطي تعداد تخميني چنين تمدن هايي را بيان مي کند. اين رابطه به طور خلاصه بيان مي کند که فرض کنيد از بين همه ستاره هايي که مي شناسيم، کسر کوچکي داراي منظومه سياره اي و کسر کوچکي از اين تعداد داراي سياره زمين مانند و کسري از آنها داراي حيات و کسري از آنها داراي حيات هوشمند و کسري از آنها داراي فناوري ارتباطي و مايل به برقراري ارتباطي باشند.

واقعيت اين است که حاصل چنين احتمالاتي بسيار پايين به نظر مي رسد اما اگر به عدد تعداد ستاره هاي کهکشان نگاه کنيد مي بينيد حاصل اين کسر مي تواند به جواب معني داري برسد. در کهکشان ما بيش از ۱۵۰ ميليارد ستاره وجود دارد، قرار دادن چنين عددي در رابطه فوق باعث مي شود حتي با بدبين ترين ديدگاه ها هم تعداد چنين تمدن هايي به نيم دوجين برسد.

اگر وجود چنين تمدن هايي ممکن است آيا مي توان حدس زد که ميان ما و آنها تماسي برقرار شود؟ شايد روزي فرابرسد که اين بزرگ ترين روياي بشر به واقعيت بدل شود، اما آيا دعوت به چنين ملاقاتي هوشمندانه است؟

اينجاست که هاوکينگ ابراز نگراني مي کند از اين که مبادا اين ملاقات به فاجعه بينجامد. او مي گويد شايد ما هنوز براي اين ملاقات آمادگي نداريم. خوش بين ها به هاوکينگ انتقاد کرده اند که چرا چنين رويدادي را خطرناک توصيف مي کند اما اگر نگاهي به تاريخ زمين بيندازيم شايد قبول کنيم که حق با او است. اگر فضايي ها به ديدار ما بيايند احتمالا به اين معني است که آنها هوشمندتر و متمدن تر از ما هستند.

فناوري پيشرفته تر و رشد چشمگيرتر تکنولوژي اما آيا به معني افزايش اخلاقيات در آن جامعه خواهد بود؟ ما روي زمين نشان داده ايم که اين طور نيست. هاوکينگ به سفر کريستف کلمب به آمريکا اشاره مي کند، سفري که نتيجه اش براي بوميان چندان خوش آيند نبود. آيا در صورت چنين ملاقاتي ما نقش بوميان را براي فضايي ها بازي نخواهيم کرد؟ شايد هم ما استثنايي بد در تاريخ عالم باشيم. شايد ديگر تمدن ها يا با پيشرفت فني متواضع تر شده باشند. اما هنوز هم سوال هاي مهمي در پيش خواهد بود. اگر اين ملاقات صورت بگيرد چه کسي يا چه سازماني حق دارد از طرف بشر سخن بگويد؟

آيا بايد اين کار را به سازمان ملل واگذار کرد؟ سازماني که در نقاطي بحراني مانند اجلاس زيست محيطي کپنهاگ حتي نتوانست کشورها را به اجماعي مناسب براي مقابله با گرمايش زمين برساند. آيا بايد فرماندهان نظامي به ديدار آنها بروند؟ آيا ما به مرحله اي رسيده ايم که خود را يک نژاد ساکن در يک سياره بدانيم و بتوانيم سخنگويي براي نژاد خود انتخاب کنيم؟ حتي اگر فضايي ها مهربان باشند بهتر است تا زماني که به چنين جايگاهي نرسيده ايم از اين ملاقات اجتناب کنيم.

منابع :
----------------------
aftab.ir
روزنامه جام‌جم ( www.jamejamonline.ir )

----------------------

کلمات کليدي :
----------------------
کیهان شناسی- موجودات فضایی- مریخ-سیاره مشتری- آژانس های فضایی-
----------------------

نام ثبت کننده مقاله : parvaz2006

اين مقاله 661 بار مطالعه شده است

از تاريخ 3 آبان 1389 تعداد 1865012 مقاله از اين وبسايت به صورت فايل PDF دانلود شده است

تذکر :
در صورتی که این مقاله از دیدگاه شما کامل نیست میتوانید جهت ارتقاء وبسایت مقاله های مرتبط را بصورت رایگان درج نمایید.

URL