آشنايي با انواع پليمر و رزين

لينک کوتاه اين مقاله :
http://www.niazemarkazi.com/article/pdf/10000297.html

1307

آشنايي با انواع پليمر و رزين

تصور جهان پيشرفته کنوني بدون وجود مواد پليمري مشکل مي باشد. امروزه اين مواد جزيي از زندگي ما شده اند و در ساخت اشياي مختلف، از وسايل زندگي و مورد مصرف عمومي تا ابزار دقيق و پيچيده پزشکي و علمي به کار مي روند. کلمه پليمراز کلمه يوناني (Poly) به معني چند و (Meros) به معناي واحد با قسمت به وجود آمده است. در اين ميان ساختمان پليمرها با مولکول هاي بسيار دراز زنجير گونه با ساختمان فلزات کامل متفاوت است. اين مولکول هاي بلند از اتصال و به هم پيوستن هزاران واحد کوچک مولکولي مرسوم به منومر تشکيل شده اند. مواد طبيعي مانند ابريشم، لاک، قير طبيعي، کشان ها و سلولز ناخن داراي چنين ساختمان مولکولي هستند.

البته تا اوايل قرن نوزدهم ميلادي توجه زيادي به مواد پليمري نشده بود. بوميان آمريکاي مرکزي از برخي درختان شيرابه هايي استخراج مي کردند که شيرابه بعدها نام لاتکس به خود گرفت. در سال ۱۸۲۹، دانشمندان متوجه شدند که در اثر مخلوط کردن لاتکس طبيعي با سولفور و حرارت دادن آن ماده اي قابل ذوب ايجاد مي شود که مي توان از آن محصولات مختلفي نظير چرخ ارابه يا توپ تهيه کرد. در سال ۱۹۰۹ ميلادي فنل فرمالدئيد موسوم به باکليت ساخته شد که در تهيه قطعات الکتريکي، کليدها، پريزها و وسايل مصرف زيادي دارد.

در اثناي جنگ جهاني دوم موادي مثل نايلون پلي اتيلن و اکريليک موسوم به پرسپکس به دنيا عرضه شد. نئوپرن را شرکت دوپان در سال ۱۹۳۲ ابداع و به شکل تجارتي ابتدا با نام دوپرن و بعدها نئوپرن عرضه کرد.

● شاخه هاي پليمر

اولين قدم در زمينه صنعت پلاستيک توسط فردي به نام واسپاهيات انجام گرفت وي در تلاش بود ماده اي را به جاي عاج فيل تهيه کند. وي توانست فرآيند توليد نيترات سلولز را زا سلولز ارائه کند. در دهه ۱۹۷۰ پليمرهاي هادي به بازار عرضه شدند که کاربرد بسياري در صنعت رايانه دارند زيرا مدارها و IC هاي رايانه ها از اين مواد تهيه مي شوند. و در سال هاي اخير مواد هوشمند پليمري جايگاه تازه اي براي خود سنسورها پيدا کردند. پليمرها را مي توان از ۷ ديدگاه مختلف طبقه بندي نمود. صنايع، منبع، عبور نور، واکنش حرارتي، واکنش هاي پليمريزاسيون، ساختمان مولکولي و ساختمان کريستالي.

از نظر صنايع مادر پليمرها به چهار گروه صنايع لاستيک، پلاستيک، الياف، پوششي و چسب تقسيم بندي مي شوند. اين ها صنايع مادر در پليمرها مي باشند اما صنايع وابسته به پليمر هم فراوان هستند. در صنعت پزشکي در اعضاي مصنوعي، دندان مصنوعي، پرکننده ها، اورتوپدي از پليمرها به وفور استفاده مي شود.

پليمرها از لحاظ منبع به سه گروه اصلي تقسيم بندي مي شوند که عبارتند از پليمرهاي طبيعي، طبيعي اصلاح شده و مصنوعي.

۱) رزين يا پليمرهاي طبيعي

منابع طبيعي رزين ها، حيوانات، گياهان و مواد معدني مي باشد. اين پليمرها به سادگي شکل پذير بوده ليکن دوام کمي دارند. رزين هاي رايج عبارتند از روزين، آسفالت، تار، کمربا، سندروس، ليگنپين، لاک شيشه اي.

۳) رزين هاي طبيعي اصلاح شده شامل سلولز و پروتئين مي باشد. سلولز قسمت اصلي گياهان بوده و به عنوان ماده اوليه قابل دسترسي براي توليد پلاستيک ها مي باشد. کازئين ساخته شده از شير سرشير گرفته مي شود و تنها پلاستيک مشتق شده از پروتئين است که در عرصه تجارت نسبتا موفق است.

۲) پليمر مصنوعي

پليمرهاي مصنوعي را مي توان از طريق واکنش هاي پليمريزاسيون به دست آورد. از مواد پليمري مي توان در تهيه پلاستيک ها، چسب ها، رنگ ها، ظروف عايق و مواد پزشکي بهره جست. پلاستيک ها به توليد طرح هاي جديد در اتومبيل ها، کاميون ها، اتوبوس ها، وسايل نقليه سريع، هاورکرافت، قايق ها، ترن ها، آلات موسيقي، وسايل خانه، يراق آلات ساختماني و ساير کاربردها کمک نموده اند.

در ادمه به بررسي کاربرد چندين پليمر مي پردازيم:

▪ پليمرهاي بلوري مايع (LCP):

اين پليمرها به تازگي در بين مواد پلاستيکي ظهور کرده است. اين مواد از استحکام ابعادي بسيار خوب، مقاومت بالا، مقاومت در مقابل مواد شيميايي توام با خاصيت سهولت شکل پذيري برخوردار هستند. از اين پليمرها مي توان به پلي اتيلن با چگالي کم قابل مصرف در ساخت عايق الکتريکي، وسايل خانگي، لوله و بطري هاي يک بار مصرف، پلي اتيلن با چگالي بالا قابل مصرف در ظروف زباله ها بطري، انواع مخازن و لوله براي نگهداري و انتقال سيالات، پلي اتيلن شبکه اي، پلي پروپيلن قابل مصرف در ساخت صندوق، قطعات کوچک خودرو، اجزاي سواري، اسکلت صندلي، اتاقک تلويزيون و... اشاره نمود.

▪ پليمرهاي زيست تخريب پذير (تجزيه پذير):

اين پليمرها در طي سه دهه اخير در تحقيقات بنيادي و صنايع شيميايي و دارويي بسيار مورد توجه قرار گرفته اند. زيست تخريب پذيري به معناي تجزيه شدن پليمر در دماي بالا طي دوره مشخص مي باشد که بيشتر پلي استرهاي آليفاتيک استفاده مي شود. از اين پليمرها در سيستم هاي آزاد سازي دارويي با رهايش کنترل شده يا در اتصالات، مانند نخ هاي جراحي و ترميم شکستگي استخوان ها و کپسول هاي کاشتي استفاده مي شود.

▪ پلي استايرن:

اين پليمر به صورت گسترده اي در ساخت پلاتيک ها و رزين هايي مانند عايق ها و قايق هاي فايبر گلاس در توليد لاستيک، مواد حد واسط رزين هاي تعويض يوني و در توليد کوپليمرهايي مانند ABS و SBR کاربرد دارد. محصولات توليدي از استايرن در بسته بندي، عايق الکتريکي - حرارتي، لوله ها، قطعات اتومبيل، فنجان و ديگر موادي که در ارتباط با مواد غذايي مي باشند، استفاده مي شود.

▪ لاستيک هاي سيليکون:

مخلوط بسيار کاني- آلي هستند که از پليمريزاسيون انواع سيلاب ها و سيلوکسان ها به دست مي آيند. با اينکه گرانند ولي مقاومت قابل توجه در برابر گرما به استفاده منحصر از اين لاستيک ها در مصارف بالا منجر شده است. اين ترکيبات اشتغال پذيري نسبتا پايين، گران روي کم در درصد بالاي رزين، عدم سميت، خواص بالاي دي الکتريک، حل ناپذيري در آب و الکل ها و... دارند به دليل همين خواص ترکيبات سيليکون به عنوان سيال هيدروليک و انتقال گرما، روان کننده و گريس، دزدگير براي مصارف برقي، رزين هاي لايه کاري و پوشش و لعاب مقاوم در دماي بالا و الکل ها و مواد صيقل کاري قابل استفاده اند. بيشترين مصرف اين ها در صنايع هوا فضاست.

▪ لاستيک اورتان:

اين پليمرها از واکنش برخي پلي گليکول ها با دي ايزوسيانات هاي آلي بدست مي آيند. مصرف اصلي اين نوع پليمرها توليد اسفنج انعطاف پذير و الياف کشسان است. در ساخت مبلمان، تشک، عايق - نوسان گير و... به کار مي روند. ظهور نخ کشسان اسپندکس از جنس پلي يوره تان به دليل توان بالاي نگهداري اين نوع نخ زمينه پوشاک ساپورت را دگرگون کرده است.

منابع :
----------------------
aftab.ir
http://www.shimi.blogfa.com/post-۱۱۲.aspx
طراحی صنعتی ایرانی ( www.newdesign.ir )

----------------------

کلمات کليدي :
----------------------
انواع پلیمر- شاخه های پلیمر- پلیمرهای زیست تخریب پذیر- لاستیک اورتان- پلی استایرن- لاستیک های سیلیکون- پلیمرهای بلوری مایع (LCP)- رزین
----------------------

نام ثبت کننده مقاله : parvaz2006

اين مقاله 8506 بار مطالعه شده است

از تاريخ 3 آبان 1389 تعداد 1865012 مقاله از اين وبسايت به صورت فايل PDF دانلود شده است

تذکر :
در صورتی که این مقاله از دیدگاه شما کامل نیست میتوانید جهت ارتقاء وبسایت مقاله های مرتبط را بصورت رایگان درج نمایید.

URL