درباره فناوري تبديل گاز طبيعي به فرآورده هاي نفتي(GTL)

لينک کوتاه اين مقاله :
http://www.niazemarkazi.com/article/pdf/10001200.html

1230

درباره فناوري تبديل گاز طبيعي به فرآورده هاي نفتي(GTL)

چرا وزارت نفت، به تجاري سازي تکنولوژي تبديل گاز به فرآورده هاي نفتي (GTL) که با توجه به وجود گاز فراوان در کشور و بحران سوخت، براي کشور بسيار مهم و حياتي است، توجه کافي نکرده است؟

فناوري تبديل گاز طبيعي به فرآورده هاي نفتي(GTL)، به فرآيندي اطلاق مي گردد که در آن بتوان، گاز طبيعي را به فرآورده هاي با ارزشي از جمله گازوئيل، نفت سفيد و بنزين تبديل نمود.

اين فناوري هر چند بيش از ۸۰ سال قدمت دارد، ولي در مقياس تجاري، هنوز در ابتداي راه توسعة خويش قرار دارد.

فرآورده هاي نهايي بدست آمده از اين فرآيند، اکثراً معادل فرآورده هاي نفتي حاصل از برج تقطير پالايشگاه هاي نفت خام است که در دامنه C۱۰ تا C۲۰ قرار دارند و اصطلاحاً به آنها "فرآورده هاي ميان تقطيري" گفته مي شود؛ از همين روي بعضاً واژه GTL يا Gas To Liquids را "تبديل گاز به فرآورده هاي ميان تقطيري" نيز مي گويند. (فرايندي که با استفاده از روش FT يا فيشر تروپس انجام مي شود).

برتري بر فرآورده هاي پالايشگاهي (از نظر محيط زيستي)

فرآورده هاي حاصل از فرآيند GTL، بويژه گازوييل، داراي خواص برتري همچون عاري بودن از سولفور و آروماتيک و همچنين درجه ستان بالاتر نسبت به گازوئيل عادي مي باشند. بنابراين به علت فوايد زيست محيطي فرآورده هاي GTL، شرکتهاي فعال در صنعت GTL، مازاد قيمتي بين يک تا ۳ دلار براي فرآورده هاي توليدي خود نسبت به فرآورده هاي موجود انتظار دارند.

● مقايسه از نظر دسترسي به فناوري

از بعد فني نيز فناوري GTL کاملا شناخته شده و اثبات شده است و در عين حال صاحبان فناوري آن نيز از کشورهاي مختلف جهان هستند؛ بطوريکه هيچ يک از فناوري هاي مورد نياز اين صنعت يعني توليد گاز سنتز، فناوري FT و فرآيندهاي پالايش نفت خام، در انحصار يک کشور و يا يک شرکت نبوده و در استفاده از اين فناوري محدوديت خاصي براي ايران وجود ندارد. اين برخلاف فناوري LNG است که بسيار انحصاري و سياسي است.

نکتة ديگر آنکه تاکنون اغلب طرح هاي GTL که در دنيا تجاري شده اند، بنزين توليد نمي کنند، بلکه فرآورده هايي مانند گازوئيل توليد مي کند. اين به دليل پيچيدگي و هزينة بيشتر تبديل به بنزين است.

بنابراين در طرح حاضر، به بحث "تبديل گاز به گازوئيل" تمرکز شده است تا در مورد تکنولوژي هاي مطمئن بحث شده باشد (البته اگر بر روي تکنولوژي تبديل گاز به بنزين تحقيق کافي صورت گيرد، مي توان برمبناي مدلهاي مبتني بر پيش بيني تکنولوژي، برنامه ريزي موثرتري انجام داد.)

● مقايسه با طرح CNGسوز کردن خودروها

شايد تصور شود که طرح حاضر، با طرح CNGسوز کردن خودروها (گاز فشرده شده) که هم اکنون توسط سازمان بهينه سازي مصرف سوخت در حال پيگيري است، قابل مقايسه است؛ درست است که هردوي اين طرح ها، جايگزيني گاز به جاي بنزين پالايشگاهي را هدف قرار داده اند ولي يکي گاز را مستقيماً به عنوان سوخت هدف قرار داده است و ديگري پس از تبديل به فرآورده هايي نظير گازوئيل.

در اين زمينه بايد گفت که هزينه هاي طرح GTL بسيار کمتر از طرح CNGسوز کردن است چراکه استفادة از گازوئيل به عنوان سوخت، برخلاف CNG، نيازمند زيرساخت هايي مانند جايگاه هاي سوخت رساني جديد، مخازن ذخيرة CNG و کيت هاي تبديل نيست و مي توان با همين زيرساخت هاي موجود و تنها با رويکرد به با توليد خودروهاي ديزلي به تغيير نوع سوخت پرداخت.

● مقايسة گازوئيل با بنزين

شايد تصور شود تمرکز طرح حاضر بر "گازوئيل"، به جاي بنزين، منجر به هزينه هاي بيشتري (ناشي از سوق دادن خودروسازي کشور به گازوئيلي کردن خودروها) شود. ولي در اين راستا بايد دانست که به خاطر مزيت هاي متعدد گازوئيل نسبت به بنزين از نظر کاهش مصرف (حداقل ۳ ليتر کمتر در هر ۱۰۰ کيلومتر) و کاهش آلايندگي (۲۵ تا ۳۰ درصد)، مدت زمان زيادي است که در دنيا خودروسازان به اين نوع خودروهاي سواري روي آورده اند و هم اکنون ۵۰ درصد خودروهاي شوراي اروپا، ديزلي هستند.

شايد اين سوال به ذهن برسد که چرا با وجود اينکه ما هم اکنون صادرکنندة گازوئيل هستيم و برعکس، کمبود بنزين داريم، چرا با توجه به مزيت هاي بيان شده، حرکت به سمت خودروهاي ديزلي را تاکنون در کشور آغاز نکرده ايم؟ (خصوصاً آنکه خودروسازي کشور ما نيز از نظر تکنولوژيکي دنباله رو است و در اين زمينه منعي براي انتقال تکنولوژي خودروي ديزلي از خارج وجود نداشته است).

يکي از پاسخ هاي مهم به سوال فوق، درصد بالاي گوگرد در گازوئيل توليدي پالايشگاههاي کشور است. درصد بالاي گروگرد، موجب آلايندگي زيادي مي شود و لذا در توسعة خودروهاي ديزلي دچار مانع مي شويم. اما در اين زمينه اگر بحث توليد خودروهاي سواري ديزلي را با توسعة GTL در کشور همراه کنيم مشکل کاملاً حل مي شود چون اساساً گازوئيل ناشي از GTL، عاري از سولفور است.

● تحليل اقتصادي

سودآوري پروژه هاي GTL تحت تاثير عوامل متعددي قرار دارد که عمده ترين آنها هزينه سرمايه اي، قيمت گاز و قيمت نفت است. اظهار نظر در مورد اينکه پروژه هاي GTL اقتصادي هستند و يا خير بستگي به عوامل متعدد، بويژه رويکرد کشور ميزبان به پروژه GTL دارد.

به اعتقاد کارشناسان در صورت بهره مندي از گاز ارزان (حداکثر ۷۰ سنت در هر ميليون Btu)، معافيت مالياتي و ظرفيت بالاي توليدي براي بهره مندي از مزاياي مقياس توليد، مي توان پروژه هاي GTLرا گزينه اي سودآور در بهره برداري از ذخاير گازي کشور دانست.

اگر بخواهيم با يک مثال، ميزان سودآوري و صرفة اقتصادي يک طرح GTL را براي کشور نشان دهيم مي توانيم به اعداد و ارقام زير توجه کنيم:

۱) هزينه و زمان احداث يک واحد ۱۳۰ هزار بشکه در روز GTL (گازوئيل):

۱۲۰/۳ ميليارد دلار، ۴ سال

۲) ميزان گاز مورد نياز براي اين واحد روزانه:

۴/۶۴ ميليون مترمکعب (معادل يک فاز پارس جنوبي)

۳) هزينه و زمان مورد نياز براي بهره بردراي از يک فاز پارس جنوبي:

۱ ميليارد دلار، ۲-۳ سال

۴) ميزان گازوئيل توليدي، معادل ۳۰ ميليون ليتر بنزين در روز مصرف بنزين است.

▪ نکته: اين طرح به دليل نياز به رويکرد خودروسازان به ساخت خودروهاي ديزلي و لزوم تسلط بر تکنولوژي در حال بلوغ GTL، درازمدت است. ضمناً اين تکنولوژي به سرعت در حال رشد و کاهش هزينه است.

منابع :
----------------------
aftab.ir
پایگاه اطلاع رسانی صنعت گاز ایران
نفت نیوز
----------------------

کلمات کليدي :
----------------------
گاز طبیعی - فرآورده های نفتی- تبدیل گاز طبیعی به فرآورده های نفتی- CNGسوز کردن خودروها- مقایسة گازوئیل با بنزین- فرآورده های پالایشگاهی
----------------------

نام ثبت کننده مقاله : parvaz2006

اين مقاله 134768 بار مطالعه شده است

از تاريخ 3 آبان 1389 تعداد 1865052 مقاله از اين وبسايت به صورت فايل PDF دانلود شده است

تذکر :
در صورتی که این مقاله از دیدگاه شما کامل نیست میتوانید جهت ارتقاء وبسایت مقاله های مرتبط را بصورت رایگان درج نمایید.

URL