فلسفه ي تشريع ازدواج در اسلام

لينک کوتاه اين مقاله :
http://www.niazemarkazi.com/article/pdf/10003198.html

233

فلسفه ي تشريع ازدواج در اسلام

پيش از آغاز بحث آداب خواستگاري و زفاف، مايلم در مورد حکمت و فلسفه ازدواج و نيز فوائد مثبت اخلاقي و جنبه هاي اجتماعي آن، مختصراً مطالبي را بيان کنم، به اميد آنکه جوانان عزيزمان، حکمت و فلسفه تشکيل خانواده را بدانند، و پي ببرند که چرا خداوند متعال به آنان دستور داده تا در آغاز جواني ازدواج کنند؟!

پس چنانچه جوان مسلمان، خواهان تهذيب نفس و سلامت اخلاق و ارضاي قوه فطري و غريزيشان هستند، هيچ راه چاره اي جز روي آوردن به ازدواج مبتني بر آگاهي و بينشي عميق همراه با ميلي صادقانه، وجود ندارد. البته نبايد از سختيها و دشواريهايي که مانع ازدواج مي شوند، بهراسند. به قول معروف:

مشکلي نيست که آسان نشود

مرد بايد که هراسان نشود

مهمترين ثمرات و اثرات پيمان زناشويي

۱) حفظ و باقي نوع نسل بشر

بديهي است که بقاي نوع و نسل بشر بوسيله ازدواج است و پيوند زناشويي بين انسانها راهي است براي تداوم نسل بشر تا پايان زندگي او بر اين کره خاکي. در قرآن کريم نيز به اين حکمت اجتماعي چنين اشاره اي شده: «اي مردمان! از (خشم) پروردگاتان بپرهيزيد. پروردگاري که شما را از يک انسان بيافريد و (سپس) همسرش را از نوع او آفريد، و از آن دو نفر مردان و زنان فراواني (بر روي زمين) منتشر ساخت»[۱]

«خدا از جنس خودتان همسراني براي شما قرار داد (تا در کنار آنان بياسائيد) و از همسرانتان پسران و نوادگاني به شما داد.» [۲]

همچنين پيامبر اکرم صلّ الله عليه وسلّم در روايتي، به حکمت زاد و ولد و افزايش و پيدايش انسانها اشاره مي کند، آنجا که مي فرمايد: «ازدواج کنيد، تا جمعيت شما افزايش يابد، زيرا من در روز قيامت در بين ساير امّتها، به فراواني شما افتخار خواهم کرد.» (روايت بيهقي و عبدالرزاق)

۲) حفظ روابط نسبي

فايده ديگر ازدواج که خداوند به آن امر کرده، افتخار کردن فرزندان به نسبهايشان است. زير اصل و نسب دار بودن باعث اعتبار، ارزش، کرامت و خوشبختي است و چنانچه ازدواج نمي بود جامعه از فرزندان نامشروع که هيچ اصل و نسب و کرامتي نداشتند، پر مي شد و در چنين جامعه اي ارزشهاي اخلاقي لطمه ي اساسي مي خورد و فساد و بي بند و باري در جامعه گسترش مي يابد.

۳) مسئوليت جامعه از انحرافات و بي بند و باريهاي اخلاقي

يکي ديگر از اثرات ازدواج، مصون ماندن جامعه از هرج و مرج و بي بندوباري اخلاقي و محفوظ ماندن افراد آن از مفاسد اجتماعي است زيرا غريزه جنسي و تمايل به جنس مخالف تنها از طريق ازدواج اشباع مي شود و از اين جهت مي بينيم که رسول گرامي اسلام صلّ الله عليه وسلّم خطاب به جوانان با شيوه اي جالب و زيبا فلسفه اخلاقي ازدواج را اينگونه بيان مي فرمايد: «اي گروه جوانان! هر کس از شما استطاعت (قدرت جنسي و هزينه زندگي را) دارد، ازدواج کند، زيرا که ازدواج چشم را بهتر کنترل مي کند و ناموس را محفوظ مي دارد. اما کسي که نتواند هزينه ازدواج را تأمين کند بايد روزه بگيرد، زيرا روزه باعث کم شدن شهوت و غريزه جنسي است.» [رواه الجماعه]

۴) تعاون و همکاري زوجين در تشکيل خانواده

بوسيله ازدواج است که زن و شوهر براي بقاي خانواده با يکديگر همکاري مي نمايند تا بتوانند فرزندانشان را تربيت کنند و مسؤوليتهاي زندگيشان را به انجام رسانند. در پرتو نظام خانواده است که زن و مرد مکمّل همديگرند و هريک ديگري را کامل مي کند: در اين ميان زن به تناسب سرشت و طبيعتش عهده دار توانايي هاي ويژه اش، نقش خاصّ خود را ايفا مي کند، تلاش و کوشش براي تأمين نيازهاي خانواده، حل مشکلات و مسائل جانبي خارج از خانه، حمايت و نگهداري از خانواده در برابر کوران حوادث و مصيبت هاي روزگار، از عمده ترين روحيه همکاري بين زوجين تکامل يافته و به بالاترين مرتبه خود مي رسد و در پرتو چنين روحيه اي، کانون خانواده بر پايه ي مستحکم و تربيت و پرورش کامل بنا شده و از نعمت محبّت و دوستي که در سايه حقوقي که اسلام آن را براي سعادت جامعه مقرر کرده بهره مند مي شوند.

۵) مصونيت جامعه از امراض

يکي ديگر از حکمتهاي خداوند از امر به تشکيل خانواده، سالم ماندن جامعه از امراض است. امراض مسري و کشنده که نتيجه روابط نامشروع و گسترش زنا در جامعه مي باشد. در ذيل به نمونه هايي از اين بيماريها که پيامد روابط آزاد جنسي و زنا در جامعه مي باشد، اشاره مي کنيم.

سوزاک (Gonorrheal): از جمله امراضي است که در اثر زناکاري انتقال مي يابد. اين بيماري در زنان باعث التهاب شديد در رحم و مردان موجب ملتهب شدن مثانه و بيضه ها مي شود. اين بيماري گاهي اوقات باعث عقيم شدن مرد يا زن مي گردد و بعضي وقتها باعث التهاب در مفاصل شده و گاهاً روي جنين تأثيرات سوء مي گذارد که باعث التهاباتي در چشم طفل شده و خطر کوري به دنبال دارد.

سفليس(Syphilis): علت اصلي انتقال اين بيماري بدون شک از طريق تماسهاي جنسي نامشروع (زنا و ...) مي باشد که باعث التهابات شديد پوستي و مفصلي، استخواني، عضلاني و قلبي، ريوي، کليوي و عصبي و غيره مي شود.

شانکر يا آتشک (Chancrous): به علت روابط نامشروع و عمل زنا غده هاي لنفاوي ورم کرده که در نهايت منجر به ترشحات مزمن چرکين خواهد شد، دردهاي مفصلي و التهابات مجاري ادرار و تورّم اعضاء از اثرات اين بيماري مي باشد.

ضايعات پوستي نرم بر عضو تناسلي: بر اثر زنا زخمهاي نرم و دردناکي بر دستگاه تناسلي بيمار ظاهر مي گردد، اين زخمها انتشار پيدا کرده و باعث تخريب پوست مي شود.

بلوغ زودرس (نابهنگام): اين بيماري بر اثر تحريکات مداوم عصبي قبل از زمان طبيعي خود، ايجاد مي شود و قبل از آنکه غدد مولّد هورمونهاي جنسي شروع به فعاليت کنند، احساسات غريزي تحريک مي شود، نتيجه اين تحريکات بصورت امراض عصبي، رواني و ناهنجاريهاي عضوي بروز مي کند.

علاوه بر امراضي که بيان کرديم، بيماريهاي زياد ديگري نيز هستند که در اثر شيوع فحشاء به تندرستي به انسان صدمه مي زنند. که پرشکان در باره آنها به تفصيل بحث کرده اند و نسبت به خطرات آن هشدار داده اند.[۳]

۶) آرامش روحي و رواني

بوسيله پيوند زناشويي بين زن و شوهر رابطه دوستي و مهرباني برقرار مي شود و هر يک بر اثر انس گرفتن با ديگري به سعادت و خوشبختي نايل مي آيند.

هنگام غروب که شوهر، کار روزانه اش را به پايان مي رساند و به خانه برمي گردد و در جمع صميمي زن و فرزندانش قرار مي گيرد، تمام غم، اندوه و مشکلاتي که در طول روز با آنها مواجه شده، فراموش مي کند و خستگي و رنج ناشي از تلاش و زحمت کار زيادي که باعث آزردگي اش شده از بين مي رود. زن هم در چنين شرايطي، زحماتش را فراموش کرده و در محيط باصفاي خانواده احساس آرامش و سکون مي کند. اين چنين است که زن و شوهر با هم و در کنار همديگر، لحظات خوشي را در سايه آرامش و سعادت زندگي زناشويي را تجربه مي کنند.

و به اين ترتيب هر يک از آنها با جدّيت، نشاط و اراده به استقبال روز جديد مي روند تا بتوانند براي اداي وظيفه و تکليف مخصوص خويش آماده باشند.

واضح است که در پرتو چنين آرامش روحي رواني، هريک از زوجين مي تواند بطور کامل به مسؤوليت و وظايف خود عمل کرده و در راه خوشبختي خانواده و همسر و فرزندان خويش گام بردارد.

چه راست گفته پروردگار بزرگ در قرآن عظيم؛ آنجا که فرموده: «و از نشانه هاي خداوند آن است که همسراني از خودتان برايتان آفريد تا در کنار آنان آرام گيريد و بين شما محبّت و الفتي پايدار و استوار قرار داده و در آن نشانه هايي است براي اهل تفکّر و انديشه»[۴] [روم: ۲۱]

۷) برانگيختن عاطفه پدر و مادر نسبت به فرزند

پيوند زناشويي باعث مي شود که محبّت و احساسات نسبت به فرزند، از قلب پدر و مادر فوران کند و شعله هاي گرم احساسات و محبّت خود را به جگرگوشه هايشان هديه کنند. بديهي است که اينگونه احساسات عميق، تأثير مفيدي در مراقبت از فرزند و نتيجه چشمگيري در توجه به حال فرزندان و تربيت جگرگوشه هايشان را دارد که به خاطر مصالح زندگي فرزندان خويش، شب بيداري بکشند و براي فراهم نمودن آينده اي بهتر و والاتر و زندگي سعادتمندانه آنان کوشش نمايند. چه زيباست اين سخن شاعر در ارتباط با محبّت خالصانه والدين نسبت به فرزندانشان.

و لولا بنيّات کزغُب القُضا

حُطِطنَ مِن بعض الي بعض

لکان لي مضطربّ واسعّ

في الارض ذات الطول و العرض

و اِنّما أولادنا بيننا

اکبادنا تمشي علي الارض

لو هبّت الريح علي بعضهم

لا منتعث عيني عن الغّمضِ

اگر کودکان ما به مانند جوجه هاي بلدرچين، جست وخيز (و بازي) نکنند، در زمين پريشاني و دردسر بزرگي برايمان خواهد بود.

فرزندانمان جگرگوشه هاي ما هستند که بر روي زمين راه مي روند و اگر بادي بوزد و به انان برخورد کند ما چشمهايمان را باز نگه مي داريم تا مبادا گزندي به آنها برسد.

آنچه ذکر شد، پرتوي از حکمتها و مصالح اجتماعي ازدواج بود، پس تعجبي ندارد اينکه مي بينيم اسلام تا اين اندازه به ازدواج اهتمام ورزيده و افراد را بر انجام آن تشويق و ترغيب مي نمايد. همچنانکه خداوند در قرآن مي فرمايد: «با زنان ديگري که براي شما حلالند و دوست داريد، با دو يا سه يا چهار تا ازدواج کنيد. اگر هم مي ترسيد که نتوانيد ميان زنانتان دادگري را مراعات داريد، به يک زن اکتفا کنيد.»[۵]

«مردان و زنان مجرد خود را و غلامان و کنيزان شايسته ي (ازدواج) خويش را (با تهيه ي نفقه و پرداخت مهريه) به ازدواج يکديگر درآوريد (و به فقر و تنگدستي ايشان ننگريد و نگران آينده آنان نباشيد، چرا که) اگر فقير و تنگدست باشند (و ازدواجشان براي حفظ عفّت و دوري از گناه انجام گيرد) خداوند آنان را در پرتو فضل خود توانا و بي نياز مي گرداند، بي گمان خداوند داراي نعمت فراخ (بوده و) آگاه (از نيات همگان است).[۶]

پيامبر اکرم (ص) نيز در اين رابطه رهنمودهاي زيبا و پرمعنايي را براي ما بيان فرموده اند که به گوش جان آن را مي شنويم. ايشان مي فرمايند:

«يا معشرالشباب من استطاع منکم الباءة فليتزوج ... » «اي گروه جوان! هر کس از شما که توانايي ازدواج دارد، ازدواج کند...» که قبلاً به طور کامل آورديم.

«دنيا کالا است و بهترين متاع آن زن نيکوکار است» [روايت مسلم، ابن ماجه و نسائي]

«چهار چيز جزء سنتهاي پيامبران است: حناء، استفاده از بوي خوش، مسواک و ازدواج نمودن». [ترمذي]

«ازدواج کنيد و (بچه بياوريد) تا جمعيت شما افزايش يابد، زيرا من در روز قيامت در مقابل امتهاي ديگر به کثرت شما افتخار مي کنم». [روايت عبدالرزاق از بيهقي]

«سه چيز عامل سعادت بني آدم است: ۱ زن نيکوکار. ۲ خانه وسيع و نيکو. ۳ مرکب مناسب.» [روايت احمد]

«هر کس که خداوند به او زن نيکوکاري عطا فرمايد، او را در نيمي از دينش ياري فرموده است. و بايد جهت حفظ در نيمه ديگرش تقواي خدا را داشته باشد.» [روايت طبراني]

من از دنياي شما سه چيز را دوست دارم: زن، بوي خوش و روشني چشم من در نماز قرار داده شده است»

منابع :
----------------------
نوشته: عبدالله ناصح علوان
مترجم: ابراهیم تیموری
پایگاه اطلاع رسانی اصلاح ( www.islahweb.org )
----------------------

کلمات کليدي :
----------------------
مهمترین ثمرات و اثرات پیمان زناشویی - حفظ و باقی نوع نسل بشر - حفظ روابط نسبی - مسئولیت جامعه از انحرافات و بی بند و باریهای اخلاقی - تعاون و همکاری زوجین در تشکیل خانواده - مصونیت جامعه از امراض
----------------------

نام ثبت کننده مقاله : parvaz2006

اين مقاله 1684 بار مطالعه شده است

از تاريخ 3 آبان 1389 تعداد 1865052 مقاله از اين وبسايت به صورت فايل PDF دانلود شده است

تذکر :
در صورتی که این مقاله از دیدگاه شما کامل نیست میتوانید جهت ارتقاء وبسایت مقاله های مرتبط را بصورت رایگان درج نمایید.

URL