مقاله کامل درمورد ساختمان

لينک کوتاه اين مقاله :
http://www.niazemarkazi.com/article/pdf/10011468.html

595

مقاله کامل درمورد ساختمان

مقاله


انواع ساختمان
1ـ ساختمانهاي بتني
ساختمان بتني ساختماني است که براي اسکلت اصلي آن از بتن آرمه (سيمان، شن،ماسه وفولادبصورت ميلگردساده ويا آجدار) استفاده شده باشد. در ساختمانهاي بتني سقفها بوسيله دالهاي بتني پوشيده مي شود ، ويا از سقفهاي تيرچه وبلوک ويا ساير سقفهاي پيش ساخته استفاده مي گردد . وبراي ديوارهاي جداکننده (پارتيشن ها) ممکن است از انواع آجر مانند سفال تيغه اي ، آجر ماشيني سوراخ دار، آجر معمولي کوره اي ويا تيغه گچي ويا چوب استفاده شده وممکن است از ديوار بتن آرمه هم استفاده شود درهر حال در اين نوع ساختمانها شاهتيرها وستونها از بتن آرمه (بتن مسلح) ساخته مي شود .
2ساختمانهاي فلزي
در اين نوع ساختمانها براي ساختن ستونها وپلها از پروفيلهاي فولادي استفاده مي شود . در ايران معمولا\" ستونها را از تير آهن هاي I دوبل ويا بال پهن هاي تکي (آهنهاي هاش) استفاده مي نمايندومعمولا\" دوقطعه را بوسيله جوش به همديگر متصل مي نمايند.سقف اين نوع ساختمانها ممکن است تيرآهن وطاق ضربي باشد ويا از انواع سقفهاي ديگر از قبيل تيرچه بلوک و... استفاده گردد . براي پارتيشن ها مي توان مانند ساختمانهاي بتوني از انواع آجر ويا قطعات گچي ويا چوب يا سفالهاي تيغه اي استفاده نمود .درهر حال جداکننده ها مي بايد از مصالح سبک انتخاب شوند . در بعضي از ممالک برخلاف مملکت ما براي اتصال قطعات از جوش استفاده نکرده بلکه بيشتر از پيچ وپرچ استفاده مي نمايند وبراي ستونها مي توان به جاي تيرآهن از نبشي ويا ناوداني استفاده نمود .



3ـ ساختمانهاي آجري
ساختمانهاي کوچک که از چهار طبقه تجاوز نمي نمايد مي توان از اين نوع ساختمان استفاده نمود .اسکلت اصلي اين نوع ساختمانها آجري بوده وبراي ساختن سقف ها در ايران معمولا\"از پروفيلهاي I وآجر بصورت طاق ضربي استفاده مي گردد . ويا از سقف تيرچه وبلوک استفاده مي شود . در اين نوع ساختمانها براي مقابله با نيروهاي جانبي مانند زلزله بايد حتما\" از شناژهاي روي کرسي چيني وزير سقف ها استفاده شود .در ساختمانهاي آجري معمولا\" ديوارهاي حمال در طبقات مختلف روي هم قرار مي گيرند واغلب پارتيشنها نيز همين ديوارهاي حمال مي باشند . حداقل عرض ديوارهاي حمال نبايد از 35 سانتي متر کمتر باشد .
4- ساختمانهاي خشتي وگلي
اين نوع ساختمانها در شهرها بعلت گراني زمين کمتر ساخته مي شود وبيشتر در روستاهاي دور که دسترسي به مصالح ساختماني مشکل تر است مورد استفاده قرار مي گيرد .
اسکلت اصلي اين نوع ساختمانها از خشت خام وگل مي باشد وتعداد طبقات آن از يک طبقه تجاوز نمي کند ودرمقابل نيروهاي جانبي مخصوصا\" زلزله به هيچ وجه مقاومت نمي نمايند . بايد از ساختن اين نوع ساختمانها مخصوصا\"در مملکت ما که از مناطق زلزله خيز دنيا مي باشد جدا\" جلوگيري بعمل آيد .
بجز انواع فوق ساختمانهاي ديگري مثل ساختمانهاي چوبي وسنگي در مناطق جنگلي وکوهستاني به سبب دسترسي به مصالح فوق مورد استفاده قرار مي گيرند .



.................................................................



فصل اول :
مراحل اوليه ساخت

• ريشه کني

• تخريب

• طريقه پياده کردن نقشه



• رپر





• درز انقطاع









.................................................

بازديد از زمين و ريشه کني

قبل از شروع هر نوع عمليات ساختماني بايد زمين محل ساختمان بازديد شده و وضعيت و فاصله ي آن نسبت به خيابان ها و جاده هاي اطراف و همچنين چگونگي دسترسي به خيابان هاي اصلي مورد بازرسي قرار گيرد. بعد از بررسي هاي کافي و در صورت نبود مشکل اقدام به آغاز پروژه مي نماييم. در اين بررسي ها بايد دقت شود تا ما مشکلي از لحاظ ورود و يا خروج ماشين آلات نداشته باشيم و ضمنا جاي کافي براي مصالح پاي کار فراهم کنيم. سپس نسبت به ريشه کني( کندن ريشه هاي نباتي که ممکن است در زمين روييده باشند ) اقدام مي شود و خاک هاي اضافي به بيرون حمل گردد و بالاخره بايد شکل هندسي زمين و زواياي آن کاملا معلوم شده وبا نقشه ساختماني کاملا مطابقت داشته باشد.

--------------------------------------------------
تحقيقي مختصر راجع به عاقبت نخاله هاي ساختماني :




بازيافت مواد حاصل از ساخت و تخريب
يکي از مشکلات سيستم مديريت مواد زائد جامد شهري توليد روزانه حدود ۱۸ هزار تن خاک و نخاله است.
دفع اين مواد علاوه بر مسائل اقتصادي باعث آلودگي هاي زيست محيطي نيز مي شود. بنابراين بازيافت اين مواد از جنبه هاي زيست محيطي و اقتصادي حائز اهميت است.
مواد زائد جامدي که از تغيير وضع ، تعمير و از نو بنا کردن سازه ها از قبيل راهها يا ساختمان هاي مسکوني و تجاري در شهرها حاصل مي شود، در اصطلاح نخاله هاي ساختماني ناميده مي شود. بررسي ها نشان مي دهد ميانگين عمر مفيد ساختمان ها در کشورهاي جهان حدود ۴۰ سال است.
عمر ساختمان ها در ايران ۳۰ سال برآورد شده است و با توجه به اين که ۲۵ درصد بافت شهري در کشورهاي جهان فرسوده هستند ، احداث ساختمان هاي جديد مقدار زيادي نخاله هاي ساختماني توليد خواهد کرد.بديهي است بازيافت اين نخاله هاي ساختماني علاوه بر توليد مواد و انرژي ، به حفظ محيطزيست کمک خواهد کرد. کمک به حفظ محيطزيست به ۲ صورت تحقيق مي يابد ؛ يکي کاهش استخراج مواد اوليه از منابع طبيعي و ديگري کاهش آلودگي هاي ناشي از انباشت اين مواد در طبيعت.
در صنعت ساخت وساز ، مواد معدني مورد نياز ساخت وساز از معادن استخراج و در نهايت پس از عمليات تخريب ، در مناطق شهري برجاي مي مانند. به علت حفاري هاي زياد براي دفن مواد حاصل از ساخت وساز در بعضي از شهرها، برخي دانشمندان تخمين مي زنند که براي جلوگيري از دگرگوني توپوگرافيک در بعضي مناطق بايد فعاليت هاي ساخت وساز تا سالهاي آينده متوقف شود.
در حالي که ممکن است تاثير جريان اين مواد در مکانهاي ديگر چندان جدي نباشد ، اين پديده ضرورت چگونگي دفع مواد پسمانده حاصل از تخريب و ساخت وساز را نشان مي دهد. در بسياري از کشورها، دستورالعمل هاي شهرداري براي دفع مواد جامد پسماند باعث جداسازي مواد پسماند حاصل از ساخت و تخريب از مواد جامد زباله هاي خانگي و تجاري مي شود. مواد حاصل از تخريب و ساخت وساز ساختمان ها، بخش مهمي از کل مواد پسماندهاي جامد شهري را شامل مي شوند. بلاياي طبيعي همانند سيل ، زلزله و تندبادها به ميزان زيادي ، اين درصدها را افزايش مي دهند.در بازيافت اين مواد از آنجا که ميزان زيادي از مواد مختلط با هم پيچ شده ، ميخ شده ، جوش داده شده ، ذوب شده يا با سيمان با هم محکم شده و به صورت مجتمع هاي سقفي و ديواري به چشم مي خورد ، بايد اين مواد را بسته بندي کرد.سودآوري بازيافت مواد زائد جامد کاملا به سياست هاي تنظيمي از طرف دولت ، مشخصه هاي قراردادي ، اقتصادي بودن و انتخاب فناوري بستگي دارد.
صنعت بازيافت نخاله هاي ساختماني برگشت سرمايه با توجه به معيارهاي کنترل هزينه ها و يارانه هاي دولتي و درآمد از محل فروش محصولات گوناگون در بازارهاي مواد ثانويه تامين مي شود.
شناسايي يک بازار بالقوه مي تواند يک عامل موثر براي موفقيت يک برنامه بازيافت نخاله هاي ساختماني باشد. سيستم هاي سياسي اقتصادي در دنياي فعلي هم به استخراج منابع طبيعي و نو و هم به دفن مواد زباله و احتراق آن يارانه مي دهد.
در يک منطقه روستايي که زمين نسبتا ارزان است ، اقتصاد بازيافت طوري است که هزينه کمتري براي دفن مواد ناشي از ساخت و تخريب صرف مي شود.تاکنون در دنيا مطالعات وسيعي براي ارزيابي فناوري مديريت مواد زائد جامد به منظور کاهش حجم نخاله ها و پسماندهاي ناشي از ساخت و تخريب وارد شده به لندمين انجام گرفته است اما کماکان افزايش هزينه ها براي کمتر شدن حجم ورودي نخاله هاي ساختماني به محلهاي دفن براي يک دوره طولاني قابل پذيرش است




...................................................................







رعايت اصول ايمني در تخريب:




قبل از هر چيز بايد روش تخريب مشخص شود و کار براي عوامل اجرايي شرح داده شود. تخريب در معابر عمومي بايد درمحوطه اي محصور با نرده هاي حفاظتي به ارتفاع دو متري انجام شود.
کليه کارگران ميبايست مجهزبه کلاه ايمني باشند ودر ساعات غير کاري به هيچ عنوان نبايد اقدام به برداشتن حصار کرد.
تمامي راههاي عبورومرور افراد غير مسؤل به کارگاه بايد مسدود شود.
به هيچ عنوان نبايد مسير ريزش آوار به عنوان مسيراصلي انتخاب شود ودر هنگام عمليات تخريب از اب براي ته نشين کردن غبار در محيط جلو گيري شود.




............................................................................



تحقيقي مختصر در زمينه بررسي‌ مسائل ايمني در تخريب، گودبرداري و اجراي سازه‌ي نگهبان در مناطق شهري



1- خلاصه بررسي
يکي از مسائل مهم در ساخت و سازه‌هاي شهري، ايجاد پايداري‌ مناسب در هنگام تخريب،گودبرداري و اجراي سازه‌ي نگهبان است. عدم رعايت مسائل فني و ايمني درتخريب، گودبرداري و ساخت سازه‌هاي نگهبان باعث تخريب برخي ساختمان‌هاي مجاور گودبرداري در ساخت و ساز‌هاي شهري شد‌ه‌است. يکي از متداول‌ترين انواع سازه‌هاي نگهبان، \"ديوار‌هاي توکار\" است. در اين نوع سازه‌ي نگهبان نيروي فعال خاک به يک ديوار نازک منتقل مي‌گردد و ديوار از طريق ستون‌هايي که در فواصل معيني در آن قرار دارد، نيرو‌ها را به مهاربند، دستک و پشت‌بند منتقل مي‌کند. تکيه‌گاه مهاربند که در خاک قرار دارد به کمک نيروهاي رانش مقاوم خاک، در برابر نيروهاي مهاربند و در نتيجه نيروهاي فعال خاک وارد بر ديواره‌ي مقابله مي‌نمايد. معمولاً ديوارها از جنس بتن مسلح، صفحه‌هاي فلزي يا الوارمي‌باشند. آنچه که دراين مقاله بدان مي‌پردازيم، پيشنهاد برخي دستورالعمل‌هاي فني و ايمني لازم در اجراي ديوار‌هاي متداول بتني با پشت بند‌هاي خرپايي است که براي حفاظت گود‌هاي ايجاد شده درمجاورت ساختمان‌هاي قديمي‌فاقد عناصرمناسب مقاوم دربرابر نيرو‌هاي ثقلي و جانبي اجرا مي‌گردد. دراين مقاله عناصري که بايد در سازه‌ي نگهبان طرح شوند و همچنين مسائل ايمني که لازم است در هنگام طراحي پيش‌بيني گردد و نيز دستورالعمل‌هاي قبل، در حين و بعد از گودبرداري و اجراي سازه‌ي نگهبان، پيشنهاد و اشکالات عمده و مشترکي که عامل ايجاد تخريب ساختمان‌هاي مجاور گودبرداري بوده طرح و بررسي شده‌است.



2- کليات
براي پايدار نمودن ديواره‌ي گودبرداري‌ها در مناطق شهري از انواع عناصر ساختماني که ازترکيب خاک و سنگ تشکيل يافته‌اند، ديوار‌ها و سيستم‌هاي نگهبان ساخته مي‌شود که اصطلاحاً \"سازه‌ي نگهبان\" ناميده مي‌شود. در تخريب، گودبرداري‌و اجراي سازه‌هاي نگهبان، يکي از مهمترين نکات لازم حفظ ايمني کارگاه است. در آيين نامه‌ها و مقررات ملي ساختمان[1و2]، دستورالعمل‌هاي ايمني به صورت مطلوب و شفاف جهت تخريب، گودبرداري و اجراي سازه‌ي نگهبان نيامده و نياز به تهيه و تدوين آيين نامه‌هاي مناسب براي اين منظور بخوبي احساس مي‌شود. به دليل عدم تطابق شرايط شهرسازي و تکنولوژي ساخت کشور‌هاي ديگر با شرايط موجود در کشورمان، آيين نامه‌هاي ايمني اين کشور‌ها نيز، بخوبي نمي‌تواند دستورالعمل‌هاي ايمني لازم را در اينگونه عمليات پوشش دهد.
سازه‌هاي نگهبان مشتمل بر سه نوع هستند که \"ديوار‌هاي نگهبان وزني\"، \"ديوار‌هاي توکار\" و \"سازه‌هاي نگهبان ترکيبي\" ناميده مي‌شوند. در اين مقاله دستورالعمل‌هاي پيشنهادي براي حفظ ايمني کارگاه درتخريب، گودبرداري و اجرايي سازه‌هاي نگهبان با عناصر ديوار توکار و پشت بند خرپاي فلزي طرح شده، که در بخش‌هاي بعد به آن مي‌پردازيم.



3- سازه‌هاي نگهبان با عناصر \"ديوار توکار\" و پشت بند خرپاي فلزي
اين سازه متشکل از يک ديوار بتن مسلح است که در فواصل مشخصي در درون آن يک ستون فلزي يا بتني قراردارد و شبکه‌ي آرماتور‌هاي ديوار بتن مسلح به نحو مطلوبي در درون ستون‌هاي بتني مهار و يا به ستون فلزي جوش شده ‌است. ستون‌ها در فواصل قائم مناسب بوسيله‌ي تير‌هاي بتني يا فلزي به‌هم متصل شد‌ه‌اند. ديوار به وسيله‌ي پشت بند خرپايي درداخل خاک مهارشده و نيرو‌هاي فعال خاک وارد برسازه‌ي نگهبان توسط نيروي رانش مقاوم خاک، تحمل مي‌شود. پشت بند‌هاي خرپايي در فواصل قائم مناسب توسط عناصر افقي و ضربدري به يکديگر متصل مي‌گردند تا از حرکت جانبي يا کمانش صفحه‌اي آن‌ها جلوگيري به عمل آيد. شکل (1) اجزاي مختلف اين نوع سازه‌ي نگهبان را نشان مي‌دهد.
4- ساختمان‌هاي مصالح بنايي فاقد عناصر مناسب مقاوم در برابر زلزله
منظور از ساختمان‌هاي مصالح بنّايي در اين مقاله، ساختمان‌هايي است که ‌ازمصالح سنگي يا آجري با ملات ماسه سيمان يا ملات ديگري ساخته شده و فاقد کلاف‌هاي افقي و قائم بوده و مصالح آجر و ملات استفاده شده درآن داراي مشخصات فني مناسب نبوده، بعضاً داراي سقف ديافراگم صلب يکپارچه نيز نيست. علاوه برآن به دليل قدمت زياد، مصالح استفاده شده در آن دچار پوسيدگي، فرسايش و هوازدگي شده‌است. معمولاً اينگونه ساختمان‌ها داراي ديوارنسبي[3] مناسبي نبوده و ازشالوده منسجم وکافي نيز بهرمند نيستند. دراينگونه ساختمان‌ها سيستم فاضلاب بصورت چاه جذبي بوده و به صورت يک يا دو طبقه ساخته شد‌ه‌اند. دربرخي موارد بخشي از ديوار‌هاي مرزي اين ساختمان‌ها با ساختمان‌هاي ساختگاه پروژه مشترک بوده و يا داراي ضخامت کم و يا بازشو‌هاي بزرگ مي‌باشد.



5- مسائل ايمني کارگاه قبل از گودبرداري
قبل از هرگونه گودبرداري مسائل ايمني مربوط به تخريب يا گودبرداري ساختگاه پروژه و ساختمان‌هاي مجاور بايد در زمان طراحي و اجرا به شرح مندرج دربند 5-1 و 5-5 مد نظر قرارگيرد.



5-1- تأمين مسائل ايمني درطرح سازه‌ي نگهبان
رعايت مسائل ايمني در طراحي سازه‌ي نگهبان شامل در نظر گرفتن کليه‌ي شرايط موجود، اعم از شرايط هندسي، بارگذاري و ژئوتکنيکي است. در تحليل و طراحي سازه‌هاي نگهبان کليه مفاد مطرح در آيين‌نامه‌هاي بارگذاري و طراحي سازه‌ي نگهبان [2و4] بايد رعايت گردد. يک طرح مناسب داراي مرحله‌بندي ترتيب انجام عمليات تخريب،گودبرداري و اجراي سازه‌ي نگهبان است و توسط مهندس محاسب ذيصلاح که داراي تخصص ژئوتکنيک است انجام مي‌پذيرد. در بند‌هاي ذيل اين موارد به صورت مجزا پيشنهاد شده که درطراحي سازه‌ي نگهبان لازم است درنظرگرفته شود.
5-1-1- طراحي جهت جلوگيري از فقدان پايداري کلي،
5-1-2- طراحي در برابر گسيختگي يکي از عناصر سازه‌اي مانند، ديوار، ستون، تير، مهارت پشت بند، اعضاي افقي کاهش دهنده‌ي طول کمانش جانبي پشت‌بند‌ها، شالوده‌ي تأمين‌کننده‌ي نيرو‌هاي رانش مقاوم و شالوده‌ي ستون‌ها. اين طرح بايد دربرگيرنده‌ي تهيه‌ي نقشه‌ي کليه‌ي عناصر سازه‌ي نگهبان، تيپ‌هاي مختلف عناصر و اتصالات و مرحله‌بندي اجراي آن و تعيين پيش‌ساخته يا درجا بودن آن باشد. حتي‌المقدور قسمت عمده‌ي عناصر بصورت پيش ساخته‌ي طراحي شود تا کمترين عمليات اجرايي درمحل نصب صورت پذيرد،
5-1-3- طراحي و ارائه‌ي نقشه‌هاي اجرايي مرحله‌بندي شده تخريب، گودبرداري و اجراي سازه‌ي نگهبان،
5-1-4- طراحي دربرابر گسيختگي توأم درزمين و عناصر سازه‌اي،
5-1-5- طراحي براي جلوگيري از حرکات سازه‌ي نگهبان که ممکن است موجب فروريختن يا ايجاد تغييرات در شکل ظاهري يا تضعيف عملکرد سازه‌اي يا تأسيساتي ساختمان مجاور گردد،
5-1-6- طراحي براي مقابله با نشست غيرقابل قبول از پشت يا زير ديوار،
5-1-7- طراحي براي جلوگيري از تغيير غيرقابل درجريان آب‌هاي زيرزميني،
5-1-8- طراحي درمقابل گسيختگي براثرچرخش يا استفاده‌ي ديوار يا بخش‌هايي ازآن،
5-1-9- طراحي براي مقابله با گسيختگي براثرعدم تعادل عمودي ديوار و نشست‌هاي ستون‌ها، يا حرکت تکيه‌گاه‌هاي ايجاد کننده‌ي نيروي رانش مقاوم خاک،
5-1-10- طراحي و ارائه‌ي نقشه‌هاي اجرايي مرحله‌بندي شده‌ي تخريب، گودبرداري و اجراي سازه‌ي نگهبان.



5-2- طراحي براي مقابله با مشکلات سازه‌اي موجود در ساختمان مجاور
براي ساختمان مجاور حتي‌المقدور موارد ذيل طراحي و اجرا گردد.
5-2-1- طراحي براي مقاوم‌سازي ديوار‌هاي مجاور گودبرداري، ايجاد ديوارکمکي جديد درسمت داخل ساختمان مجاور ويا درسمت بيرون آن و بصورت بخشي از سازه‌ي نگهبان با ارتفاع مورد نياز ازتراز زمين طبيعي،
5-2-2- طراحي براي مقابله با تمرکز تنش‌هاي ناشي از بارسقف وارد بر ديوار مجاور گودبرداري، ازطريق طراحي شمع در زير سقف‌ها، به تعداد مورد نياز و انتقال نيروي آن به کف زمين که ضروري است براي همة طبقات ساختمان مجاور انجام شود،
5-2-3- طراحي براي ايجاد يکپارچگي مورد نياز درسقف و ديوار ساختمان مجاور درمحدودة نزديک گودبرداري که وسعت آن با توجه به عمق گودبرداري تعيين مي‌گردد. اين موضوع در شرايطي که سقف‌هاي مجاور گودبرداري داراي ابعاد بزرگتري هستند ضرورت بيشتري دارد.
5-2-4- طراحي درجهت جلوگيري از افزايش رطوبت موضعي در فواصل نزديک مرز ديواره‌ي گودبرداري و انتقال آن به فواصل دورتر از آن، ازطريق جلوگيري تجمع رواناب ريزش‌هاي جوي، آبياري باغچه و فضاي سبز، ريزش آب و فاضلاب به درون چاه‌هاي مجاور گودبرداري و نشت سيستم‌هاي انتقال آب و فاضلاب،
5-2-5- طراحي دربرابرتأثير سربارسازه‌هاي مجاور، مصالح دپوشده، ماشين آلات، وسايل درحال تردد يا پارک شده
5-2-7- طراحي دربرابر فشارآب هيدرواستاتيکي آب زيرزميني و فشار آب حفره‌اي چاه‌هاي فاضلاب موجود، نفوذ روان‌آب ريزش‌هاي جوي، آبياري باغچه و فضاي سبز و ... که امکان انتقال آن به فواصل مناسب دورتر مرز گودبرداري نبوده است و تأثيرموضعي وکلي آن برروي عناصر مختلف سازه‌ي نگهبان.
5-2-8- طراحي در برابر اثر پديده‌هاي خاص ژئوتکنيکي مجاور گودبرداري از قبيل وجود گودال‌هاي قديمي، خاک‌هاي دست‌ريز، چاه‌هاي قنوات و ...
8-2-6- طراحي در برابر پديده‌ي يخبندان و ذوب يخ خاک‌هاي ديواره‌ي گودبرداري، خصوصاً در هنگام بارش برف و چند روز پس از آن که برف‌ها آب مي‌شوند.



5-3- مسائل ايمني مهم در طرح مرحله‌بندي گودبرداري
براي خاکبرداري لازم است طرح مرحله‌بندي مناسب با در نظر گرفتن کليه‌ي مسائل ايمني کار تهيه و به مورد اجرا گذاشته شود. يک طرح خوب بايد به صورتي باشد که ايمني کارگاه در هيچ مرحله‌اي تهديد نگردد. مراحل اجراي يک سازه‌ي نگهبان و برخي مسائل ايمني مهم آن به صورت ذيل پيشنهاد مي‌گردد.
مرحله‌ي 1- پرکردن کليه‌ي چاههاي فاضلاب مجاور گودبرداري درداخل ساختگاه با بتن مگر
مرحله‌ي 2- حفرچاههاي اطراف زمين به منظور اجراي شمع: ايمني کارگران در برابر ازسقوط اشياء و افراد به داخل چاه، در برابرتخريب ديواره‌ي چاه درحين حفاري و بعد از آن، خصوصاً درمواقع افزايش رطوبت ديواره‌ي چاه و حفاري درتراز زيرآب زيرزميني
مرحله‌ي 3- نصب ستون هاي پيش ساخته يا درجا دردرون چاه‌ها: ايمني حمل، جابجايي و نصب.
مرحله‌ي 4- بتن ريزي پي ستون دردرون چاه: مسائل ايمني مرحله‌ي 2.
مرحله‌ي 5- پرکردن داخل چاهها براي ستونهاي پيش ساخته: مسائل ايمني مرحله‌ي 2.
مرحله‌ي 6- مقاوم سازي ديوار مرزي يا اجراي ديوار مناسب پشت ساختمان مجاور، در تراز زمين طبيعي (اين ديوار جهت جلوگيري از دوران ديوار مجاور ساخته مي‌شود و برروي تيرها يا شناژهاي متصل به ستونها اجرا و به عنوان بخشي ازسازه‌ي نگهبان تلقي مي‌گردد). ايمني افراد در سقوط اجسام در موقع ديوارچيني.
مرحله‌ي 7- خاکبرداري بوسيله‌ي ماشين‌آلات تا فاصله‌ي توقف گودبرداري. ايمني افراد در برابر خطر حفاري با شيب نامناسب ديواره، دربرابر خطر خاکبرداري محل چاهها ي موجود در ساختگاه، خطر سقوط افراد، اشياء به داخل گود، خطر عدم رعايت فاصله‌ي توقف مناسب، خطر وجود چاه فاضلاب درفاصله‌ي توقف.
مرحله‌ي 8- پي کني و اجراي تکيه‌گاه پشت‌بند در تراز کف گود براي ايجاد رانش مقاوم خاک: ايمني کارگران در برابر خطر تخريب ديواره‌ي گود.
مرحله‌ي 9- نصب عضو مورب پشت بند: مسائل ايمني مرحله‌ي 3.
مرحله‌ي 10 – خاکبرداري فاصله‌ي توقف به روش دستي تا عمق مطلوب (حدود 5/1 متر): ايمني افراد در برابر خطر سقوط به داخل گود، خطر زه آب به داخل گود، خطر ناپايداري ديواره‌ي گود در اثر وجود چاه در فاصله‌ي توقف.
مرحله‌ي 11- نصب تيرهاي افقي در تراز بالايي فاصله‌ي توقف و اجراي ديوار بتني: مسائل ايمني مرحله‌ي 3.
مرحله‌ي 12- آرماتوربندي، قالب بندي و بتن ريزي ديوار سازه‌ي نگهبان: مسائل ايمني مرحله‌ي 3.
مرحله‌ي 13- اجراي عناصر مورب و افقي درون صفحه‌اي پشت‌بند: مسائل ايمني مرحله‌ي 3.
مرحله‌ي 14- اجراي مراحل 10 تا 13تا زمان اتمام کامل گودبرداري و نصب عناصر سازه‌ي پشت‌بند و ديوار توکار.
مرحله‌ي 15- نصب عناصر کاهنده طول کمانش جانبي خرپا
مرحله‌ي 16- آرماتور‌بندي، قالب‌بندي و بتن‌ريزي فونداسيون و ايجاد اتصال آن با پشت‌بند خرپايي.
مرحله‌ي 17- اجراي اسکلت سازه و سقف طبقه اول
مرحله 18- بريدن خرپاي سازه نگهبان و ايجاد اتصال لازم بين آن و سقف سازه
مرحله‌ي 19- مراقبت از مسائل تهديد کننده‌ي پايداري ديواره‌ و ساختمان مجاور در تمام طول مدت گودبرداري وبعد از آن.



5-4- مسائل ايمني ساختگاه پروژه قبل از گودبرداري
قبل ازانجام گودبرداري بايد موارد مختلفي را درساختگاه بررسي کرد که ‌اين بررسي‌ها به شرح ذيل است:
5-4-1- قبل از تخريب ساختمان ساختگاه پروژه چگونگي اتصال ساختمان‌هاي مجاور به ساختمان ساختگاه مورد بررسي قرارگرفته و ديوار‌هاي مشترک مرزي، مکان و نحوه‌ي ‌اتصال ديوار‌هاي مرزي به ‌هم، تير‌ها يا سقف‌هاي مشترک دو ساختمان مجاور، وجود بازشو‌ها و نعل درگاه‌ها و لوله‌هاي دودکش يا داکت‌هاي تأسيساتي واقع درديوار‌هاي مرزي، نوع مصالح آجر و ملات، فرسودگي، وجود ترک‌ها در ديوارساختمان مجاور، مورد شناسايي قرارگيرد.
5-4-2- با ساخت سقف‌هاي ايمن با استفاده از داربست‌هاي فلزي که بر روي آن به کمک توري‌هاي مناسب پوشيده شده، قبل از تخريب ساختمان ساختگاه، ايمني کافي را دربرابر سقوط احتمالي اجسام و مصالح برسقف، ديوار، حياط و معابر مجاور ساختگاه ‌ايجاد نمود.
5-4-3- قبل از انجام عمليات تخريب در ساختگاه پروژه، چاه‌هاي فاضلاب موجود درآن راشناسائي وآن‌ها رابا مواد مناسب پر نمود. چنانچه عمق اين چاه‌ها بيش ازعمق گودبرداري ساختگاه باشد لازم است اين چاه‌ها با مصالح بتن کم مايه يا بتن غوطه‌اي، حداقل تا 50 سانتي‌متر بالاتر از تراز کف گودبرداري پرگردد و سپس روي آن با مواد مناسب ديگر تا سطح زمين پر شود. محل اين چاه‌ها بايد درنقشه‌هاي نهايي سازه‌ي نگهبان ترسيم و به عنوان بخشي از شرايط مسأله در طراحي شرايط ايمني گودبرداري لحاظ گردد.
5-4-4- انتخاب روش تخريب بايد با دقت انجام پذيرفته و عمليات تخريب ساختمان ساختگاه پروژه تحت نظارت مهندس ناظرانجام پذيرد. بايد درانتخاب ابزارها و تجهيزات تخريب دقت لازم به عمل آيد تا درهنگام تخريب برساختمان مجاور نيروهاي ديناميکي و استاتيکي قائم يا جانبي وارد نگردد. خصوصاً لازم بذکراست ديوارهاي هم مرز با ساختمان مجاور با روش‌ها و ابزار‌هاي بدون ضربه تخريب و برداشته شود.
5-4-5- قبل ازانجام عمليات تخريب در ساختگاه ضرروي‌ است ‌انشعاب‌هاي تأسيسات مکانيکي و برقي موجود درآن با کسب مجوز از مراجع ذيربط و با نظارت کارشناس فني مربوطه قطع گردد.
5-4-6- عوامل فني مسئول در پروژه خصوصاً مهندس مجري و مهندس ناظر نسبت به مراحل مختلف گودبرداري و چگونگي ساخت عناصر پيش ساخته و درجا کاملاً توجيه گرديده و هماهنگي لازم بين مهندسين مجري، ناظر و مهندس طراح براي مقابله با مسائل پيش بيني شده و پيش بيني نشده به عمل آيد.
5-5- مسائل ايمني ساختمان‌هاي مجاور قبل ازگودبرداري
قبل از انجام گودبرداري بايد موارد ذيل با ايجاد هماهنگي لازم با مالکين يا ساکنين ساختمان‌هاي مجاور بررسي و انجام پذيرد.
5-5-1- هشدار‌هاي کافي درخصوص خطرات ناشي ازتخريب به ساکنين ساختمان‌هاي مجاور داده شود و تمهيدات لازم درخصوص عدم سکونت درفواصل نزديک مرزگودبرداري را بر‌ايشان فراهم نمود. حتي المقدور مکان ديگري را براي سکونت ساکنين ساختمان‌هاي مجاور پيش بيني و آنجا راخالي ازسکنه نمود. همچنين لوازم و وسايل ارزشمند و سنگين را تخليه يا به قسمت‌هاي ديگرساختمان که فاصله‌ي کافي ازمرز گودبرداري دارد منتقل گردد.
5-5-2-باکسب مجوز ازمراجع ذيربط تابلو‌هاي هشداردهنده‌ي لازم براي عدم عبور عابرين و عدم پارک يا عبور خودرو در اطراف محوطه‌ي گودبرداري را درمکان‌هاي مناسب نصب کرد. حصار کشي مناسب سبک وزن در اطراف ديواره‌ي گودبرداري در فواصل مناسب ايجاد شود و حتي‌المقدور ديوارهاي سنگين اطراف گود را قبل از گودبرداري تخريب کرد.
5-5-4- درساختمان‌هاي مجاور بررسي‌هاي لازم درخصوص احتمال نشست، ايجاد ترک، حرکت ديوار‌هاي مرزي تغييرشکل‌ها چارچوب در‌ها و پنجره‌ها و يا ريزش سقف به عمل آيد و در صورت نياز ديوار‌هاي جديد از سمت داخل ساختمان درکنارديوار مرزي، مقاوم‌سازي ديوار از طريق اجراي ديوار بتن مسلح و پلاستر سيماني، اجراي ديوار پرکننده در بازشو‌هاي ديوار مرزي، بندکشي ديوار‌هاي مرزي و نصب شمع‌هاي مناسب بر زيرتير‌هاي سقف درمکان‌هاي مناسب در داخل ساختمان مجاور به اجرا در آيد.
5-5-4- قبل ازانجام گودبرداري بايد حتي‌المقدورکليه‌ي چاه‌هاي فاضلاب واقع درساختمان‌هاي مجاور شناسايي گردد. چنانچه فاصله‌ي چاه‌هاي موجود از مرز گودبرداري کمترازعمق نهايي گودبرداري است و تراز آب چاه‌ها بالاتر از تراز نهايي کف گودبرداري است، نسبت به تخليه‌ي چاه و جلوگيري از ريختن مجدد آب به درون آن‌ها اقدام نمود. چاه‌هاي فاضلاب واقع دراين فاصله بايد با مصالح مناسب پر و در فاصله‌ي دورتر چاه‌هاي جديد حفر و مسير لوله‌هاي فاضلاب منتهي به چاه‌هاي پر شده مسدود و سيستم جديد انتقال فاضلاب اجرا و فاضلاب به چاه‌هاي جديد منتقل شود.
5-5-5- باغچه‌هاي ساختمان مجاور شناسايي و راهکار مناسب براي جلوگيري از آبياري غرقابي آن‌ها پيدا گردد.
5-5-6- کانال‌ها، جداول، آبرو‌ها و تأسيسات انتقال آب و فاضلاب کنارمعابر مجاور گودبرداري شناسايي و چنانچه احتمال زه آب به درون ديوار گودبرداري وجودداري، با ايجاد عايق مناسب آب‌بند گردند.
5-5-7- مسير عبورکليه‌ي شريان‌هاي حياتي ازقبيل خط گاز، آب، برق فشارقوي يا ضعيف، تلفن، فيبر نوري و اينترنت و... و مسيرعبور آن درمعابر مجاور گودبرداري با استعلام ازمراجع ذيربط، شناسايي و چنانچه‌ از مجاور مرز گودبرداري عبور مي‌نمايند احتياط‌هاي ايمني مضاعفي را پيش‌بيني نمود.
5-5-8- قبل ازهرگونه تخريب و گودبرداري، ساختمان‌هاي مجاور را دربرابر خطرات مالي و جاني و مسئوليت مدني و شخص ثالث و. . . بيمه نمود.
6- مسائل ايمني کارگاه درحين گودبرداري
در هنگام گودبرداري بايد موارد ايمني ذيل به مورد اجرا در آيد:
6-1- تخريب وگودبرداري تحت نظارت مهندس ناظر يا دستگاه نظارت، توسط مهندس مجري ذيصلاح صورت پذيرد.
6-2- بطور روزانه آمارکارگران کارگاه به صورت دقيق با کليه‌ي مشخصات سجلي، آدرس و تلفن تماس دردفاتر مخصوص ثبت گردد.
6-3- درهمه‌ي حال شخصي جهت بررسي وضعيت ايمني موجود و مراقبت دائم از ديواره‌ي گودبرداري و اعلام هشدار به کارگران جهت فرار از خطر، پناه گرفتن و يا هرگونه عکس‌العمل مورد نياز گمارده شود. حتي المقدور درکارگا‌ه سيستم آژير مناسبي جهت اعلام خطر و هشدار به کارگران و ساکنين ساختمان‌هاي مجاور نصب گردد.
6-4- گودبرداري به صورت مرحله‌اي به شکلي که درنقشه‌هاي اجرايي آمده با استفاد‌ه از ماشين‌آلات يا روش دستي انجام پذيرد. هيچگاه خاک‌هاي محل گودبرداري به يکباره و با استفاد‌ه از ماشين‌آلات برداشته نشود. جهت گودبرداري مي‌توان طبق شکل(1) ابتدا قسمتي از خاک تا فاصله‌ي توقف مناسب به وسيله‌ي ماشين‌آلات و سپس خاک‌هاي فاصله‌ي توقف گودبرداري به روش دستي برداشته شود. دراينگونه موارد قبل از گودبرداري با ماشين آلات چاه‌ها يا گودال‌هاي احتمالي يا خاک دست‌ريز موجود در ناحيه‌ي توقف گودبرداري بايد به خوبي شناسايي و به وسيله‌ي بتن مگر پر شود. وجود چاه فاضلاب درفاصله‌ي توقف گودبراي يکي از عوامل فوق العاده خطرناک درريزش ديواره‌ي گود و آسيب رساندن به ساختمان مجاور مي‌باشد. عرض فاصله‌ي توقف و شيب ديواره‌ي آن به عوامل متعددي از قبيل نوع خاک ساختگاه، عمق‌گودبرداري، سطح آب زيرزميني، نوع و تعداد طبقات ساختمان مجاور و وضعيت ديوار مرزي و وجود يا عدم وجود شناژ‌هاي افقي و قائم در آن و مدت زمان عمليات گودبرداري و اجراي سازه‌ي نگهبان بستگي دارد. درهرحال فاصله‌ي توقف گودبرداري نبايد کمتراز يک سوم عمق گودبرداري و شيب ديواره‌ي آن نبايد بيشتر از چهار به يک اختيار گردد.
6-5- درحين گودبرداري بايد روش‌هاي مرحله‌اي طراحي شده عيناً اجرا گردد درهيچ مرحله‌اي ازگودبرداري و اجراي سازه‌ي نگهبان نبايد ديواره‌ي گودبرداري براي مدت زمان طولاني ر‌ها گردد و سرعت پي‌درپي مراحل انجام کار بايد حفظ گردد.
6-6- درهنگام گودبرداري و نصب سازه و پس از آن بايد بطور مداوم ساختمان‌هاي مجاور و معابر اطراف مورد بازرسي قرارگيرد. ايجاد ترک يا افزايش ابعاد آن در ديواره، سقف و کف ساختمان‌هاي مجاور و معابر اطراف و تحت فشار قرارگرفتن يا ر‌هايي از پيش‌فشار‌هاي درب‌‌ها و چهارچوب‌ها، شکستن يا ترک برداشتن شيشه‌ها، نشست يا تورم خاک، موزاييک يا کف‌پوش روي زمين، ديوار يا سقف، ايجاد صدا‌هاي شکستگي عناصر سازه‌اي و غيرساز‌ه‌اي ساختمان مجاور گودبرداري ممکن است به دليل حرکت زمين باشد. درچنين مواردي بايد مسأله به فوريت مورد بررسي قرارگيرد. ضعف عناصري از سازه‌ي نگهبان که مي‌تواند در بروز اين مسأله مؤثر باشد را شناسايي و نسبت به تقويت سازه‌ي نگهبان ازطريق تقويت آن عناصر يا اضافه نمودن عناصرجديد اقدام نمود.
6-7- چنانچه رنگ خاک بخشي از ديواره‌ي گودبرداري تيره‌تراز رنگ بقيه‌ي خاک ساختگاه باشد، مي‌تواند نشان دهنده‌ي وجود حفره‌ها يا چاه‌هاي فاضلاب درحوالي مرز گودبرداري باشد و احتمال ايجاد عدم پايداري درآن نواحي بيشتر خواهد بود. لذا بسته به نوع پديده‌ي مشاهده شده بايد راهکار‌هاي پايدارسازي تکميلي براي آن ناحيه درنظر گرفت.
6-8- چنانچه درطول مدت زمان گودبرداري يا پس از آن درصد رطوبت قسمتي از ديواره‌ي گود افزايش يابد يا آب از بخشي از ديوار به داخل گود زه نمايد، نشان دهنده‌ي وجود منبعي است که عامل ايجاد اين رطوبت بوده است. احتمالاً وجود چاه‌هاي جذبي، نشت آب از شبکه‌ي آب يا فاضلاب، وجود باغچه‌هاي درحال آبياري، يا عبور آب‌هاي زيرزميني از ميان لايه‌هاي درشت‌دانه بوده به نحوي به منبع آب مرتبط است. دراين صورت احتمال کاهش پايداري ديواره‌ي گود زياد است و بايد راهکار‌هاي مناسب درحذف منبع ايجاد رطوبت به کاررود و افزايش فوري ظرفيت سازه‌ي نگهبان بطور موضعي درهمان ناحيه در دستورکار قرارگيرد.
6-9- چنانچه درهنگام نصب سازه‌ي نگهبان يا پس از آن يکي ازعناصر سازه‌اي مانند يک ديوار، مهارت پشت بند، تير، ستون، شالوده‌ي ستون‌ها يا شالوده‌ي تأمين کننده‌ي نيرو‌هاي فشارمقاوم و يا عناصرافقي کاهش دهندة طول کمانش جانبي پشت بند‌ها به حالت حدي، کمانش يا گسيختگي خود برسد، نشان دهند‌ه‌ي اعمال نيرو‌هاي بيش از ظرفيت سازه‌ي نگهبان است، دراين موارد بايد سريعاً مسأله را بررسي و تقويت سازه‌ي نگهبان به مورد اجرا قرارگيرد.
6-10- هنگاميکه گودبرداري و ساخت سازه‌ي نگهبان در تراز زيرسطح آب زيرزميني مدنظر است بايد روش‌هاي گودبرداري و ساخت سازه‌ي نگهبان را متناسب با وضعيت و با درنظرگرفتن روش‌هاي زهکشي و پايين انداختن تراز آب، شمع کوبي، سپرکوبي و. . . اقدام نمود. حتي‌المقدور بايد از روش‌هاي اجراي ديواردرجا درچنين مواردي صرف نظر نمود. دراينگونه موارد سريعاً افراد ساکن درساختمان‌ها بايد ساختمان را تخليه و دراولين فرصت با درنظرگرفتن کليه‌ي جوانب احتياط لوازم ارزشمند و اثاثيه‌ي سنگين از نقاط نزديک به مرزگودبرداري دور گردد.
6-11- از استقرار اتاقک، کانکس، محل سکونت يا استراحت نگهبان يا کارگران ويا انبار مصالح در مجاور گودبرداري اجتناب و براي اين موارد مکاني که داراي فاصله‌ي مناسب از مرز گودبرداري است، در نظر گرفته شود.
6-12- سيستم روشنايي کامل براي مکان گودبرداري ساختگاه تأمين شود و در شب کليه‌ي قسمتهاي کارگاه با نور کافي روشن گردد، به نحوي که خرابي احتمالي هر قسمت از سازه‌ي نگهبان يا ديواره‌ي گودبرداري را بتوان از بيرون گود، بخوبي مشاهده نمود.
16-13- يک خودرو مجهز به لوازم کمک‌هاي اوليه در محل پروژه آماده باشد تا بتوان در صورت بروز صانحه نسبت به مداواي مصدومين يا انتقال آنان به مراکز درماني اقدام نمود.
6-13- حتي‌الامکان در زمان شب‌ و هنگام بارندگي از خاکبرداري در مجاور مرز گودبرداري خودداري گردد. در صورتي که خاکبرداري در چنين مواردي الزام است، خاکبرداري در حضور و نظارت مهندس ناظر انجام گيرد.
6-14- عمليات جوشکاري، ساخت و نصب سازه‌ي نگهبان توسط کارگران داراي مهارت فني مناسب انجام پذيرد. همواره حتي پس از اتمام اجراي سازه‌ي نگهبان، تعدادي کارگر داراي مهارت فني آماده‌ي کار و مجهز به کليه تجهيزات مورد نياز جهت نصب يا تقويت عناصر سازه‌ي نگهبان در دسترس باشند.
6-15- در مواقع بارندگي چنانچه بخشي از ديواره‌ي گود در معرض بارندگي قرار داشته و ديوار توکار سازه‌ي نگهبان در آن قسمت تکميل نشده باشد، ضروري‌است با پوشش آب‌بند پلاستيکي مناسب تا کف گود تا قسمتي که از نفوذ آب به ديوار و پاي آن جلوگيري نمايد، پوشانده شود.
7- مراجع
1- مبحث هفتم مقررات ملي ساختمان، \"پي و پي‌سازي\"، دفتر تدوين وترويج مقررات ملي ساختمان
2- مبحث هفتم مقررات ملي ساختمان، \"پي و پي‌سازي\"(پيش‌نويس تجديد نظر دوم)، دفتر تدوين وترويج مقررات ملي ساختمان، اسفند 1383
3- مبحث هشتم مقررات ملي ساختمان، \"طرح و اجراي ساختمان‌هاي با مصالح بنايي\"، دفتر تدوين و ترويج مقررات ملي ساختمان،1384
4- مبحث هفتم مقررات ملي ساختمان، \"بارهاي وارد بر ساختمان\"، دفتر تدوين و ترويج مقررات ملي ساختمان



....................................................................................




پياده کردن نقشه



قبل از پياده کردن نقشه روي زمين، اگر زمين ناهموار بود يا داراي گياهان ودرختان باشد بايد نقاط مرتفع ناترازي که مورد نظر است برداشته شده و محوطه ازکلية گياهان وريشه ها پاک گردد. پس از مشخص شدن محل ساختمان وتهية نقشة آن ،اولين مرحله از کار اجرايي پياده کردن نقشه است. معمولاً نقشه را با توجه وبرداشت از پلان پي کني پياده مي نمايند. براي پياده کردن نقشه حداقل مي بايست يکي از اضلاع ساختمان وامتداد آن رانسبت به امتداد موجود در منطقه نظير بر خيابان ، رودخانه ، ابنية قديمي و ... مشخص نمود . با پياده کرد ن يک ضلع ساختمان وبا توجه به امتداد تعيين شده ، ابتدا وانتهاي آن ميخ کوبي مي شود . در نتيجه طول يا عرض ساختمان مشخص مي گردد.(ضلع AB)
با استفاده از گونياي بنائي و ريسمان ومتر ضلع BC را عمود بر AB به دست مي آوريم چنانچه منطقه وسيع باشد براي استخراج زواياي 90 درجه بهتر است از رابطة اضلاع مثلث قائم زاويه استفاده گردد. بدين ترتيب ضلع دوم با ميخ کوبي در نقطه C بدست مي آيد . سپس ضلع CD را نيز به طريقه اي که گفته شد، عمود برBC تعيين نموده ونقطة D نيز ميخکوبي مي شود که حاصل ، ضلع سوم خواهد بود .بديهي است که AD چهارمين ضلع بنا خواهد شد.
براي اطمينان در صحت عمل ، اقطار نقشه پياده شده(مستطيل ABCD) مترکشي مي شود. چنانچه اندازة دو قطر برداشته شده ، دقيقاً يکسان باشد، نقشه صحيح پياده شده ، در غير اين صورت بايستي کلية مراحل انجام شده مجدداً تکرار گردد که اصـطلاحا به ايـن روش چـپ و راست مي گويـند.
درصورت قناس بودن زمين ممکن است دوخط کناري نقشه برهم عمود نباشند در اين صورت يکي از خطوط مياني نقشه را که حتما بر خط اول عمود است انتخاب ورسم مينماييم.
ممکن است براي عمود کردن خطوط از گونياي بنايي استفاده شود
در مناطق بسيار وسيع با شعاع عملياتي زياد ،پياده نمودن نقشه با وسايل ابتدايي وساده امکان پذير ويا حداقل کار ساده اي نيست




رپر




با توجه به اينکه هر نقطه از ساختمان نسبت به سطح زمين داراي ارتفاع معيني مي باشد که بايد در طول مدت اجرا در هر زمان قابل کنترل باشد . براي جلوگيري از اشتباه ، قطعة بتني با ابعاد دلخواه در نقطه اي دورتر از محل ساختمان مي سازند به طوري که در موقع گودبرداري ويا پي کني به آن آسيب نرسد ودر طول مدت ساختمان ، تمام ارتفاعات را با آن مي سنجند که به اين قطعة بتني اصطلاحاً رپر گويند . در بعضي ساختمانهاي کوچک روي اولين قسمتي که ساخته مي شود(مانند اولين ستون) علامتي مي گذارند وبقية ارتفاعات را نسبت به آن مي سنجند.



--------------------------------------------------







درز انبساط و انقطاع چيست؟







درز انبساط :



براي جلوگيري از خرابيهاي ناشي از انبساط و انقباض ساختمان بر اثر تغيير درجه حرارت محيط خارج يا جلوگيري از انتقال بار ساختمان قديمي مجاور به ساختماني که جديد احداث مي شود ، همچنين در مواردي که ساختمان بزرگ است و از چند بلوک متصل به هم تشکيل مي شود ، بايد به کار بردن درز انبساط در محل مناسب پيش بيني شود . حداقل فاصله اي از ساختمان با اجزاي ساختماني که بايد در آن درز انبساط پيش بيني شود ، به نوع ساختمان ، تعداد طبقات ، مصالح مصرفي و آب و هواي محل احداث بستگي دارد ؛ بنابراين بايد با مطالعه کافي محل اندازه آن را مهندس طراح تعيين کند. در کليه ساختمانهاي فلزي که طول آنها بيشتر از ۵۰ متر باشد ، بايد در طول ساختمان درز انبساط پيش بيني کرد . اين طول مربوط به ساختمانهاي فلزي و بدون پوشش محافظ است که نبايد از ۵۰ متر و يا در ساختمانهايي با پوشش محافظ و در حالات خاص نبايد از يکصد متر تجاوز کند. براي پوشاندن و پر کردن فواصل درز انبساط از مواردي استفاده مي کنند که قابليت ارتجاعي داشته باشد . بايد دقت شود که فاصله درز انبساط به هيچ وجه با مصالح بنايي يا ملات پر نگردد. اگر در هنگام استقرار اسکلت فلزي ، ستونهايي که در مجاورت يک درز انبساط قرار دارند ، به طور موقت به وسيله قطعات فلزي متصل شده اند ، پس از استقرار ، بايد اين اتصالات بريده شوند تا ساختمان در محل درز انبساط به کلي از قسمت مجاور خود جدا باشد




درز انقطاع :
براي جلوگيري از خسارت و کاهش خرابي ناشي از ضربه ساختمانهاي مجاور به يکديگر ، بويژه در زمان وقوع زلزله ، ساختمانهايي که داراي ارتفاع بيش از ۱۲ متر يا داراي بيش از ۴ طبقه هستند ، بايد به وسيله درز انقطاع از ساختمانهاي مجاور جدا شوند ؛ همچنين حداقل درز انقطاع در تراز هر طبقه براي ساختمان هاي مسکوني زير 8 طبقه برابر 0.01 ارتفاع آن تراز از روي شالوده است . اين فاصله را مي توان در محلهاي لازم با مصالح کم مقاومت که در هنگام زلزله در اثر برخورد دو ساختمان به آساني مصالح مزبور خرد مي شوند ، پرکرد



...................................................................................................................



فصل دوم :







پي ساختمان







• پي کني
• بستر سازي پي
• بتن مگر
• قالب بندي پي
• کرسي چيني



.............................................................................................................

پي کني :




اصولا پي کني به دو دليل انجام مي شود .1-دسترسي به زمين بکروبراي محافظت ازپي ساختمان . با توجه به اينکه کليه بار ساختمان به وسيله ديوارها ياستونها به زمين منتقل مي شود در نتيجه ساختمان بايد روي زميني که قابل اعتماد بوده و قابليت تحمل بار ساختمان داشته باشد بنا گردد. براي براي دسترسي به چنين زميني ناچار به ايجاد پي براي ساختمان مي باشيم . براي محافظت پايه ساختمان وجلوگيري از تاثير عوامل جوي در پايه ساختمان بايد پي سازي کنيم در اين صورت حتما در بهترين زمينها بايد حداقل پي هايي به عمق 60 سانتيمترحفر کنيم. طول وعرض وعمق پي ها کاملا بستگي به وزن ساختمان وقدرت تحمل خاک محل ساختمان دارد در ساختمانهاي بزرگ قبل از شروع کاربوسيله ازمايشهاي مکانيک خاک قدرت مجاز تحملي زمين را تعيين نموده وازروي ان مهندس محاسب ابعاد پي را تعيين ميکند. ولي در ساختمانهاي کوچک که ازمايشات مکانيک خاک در دسترس نيست بايد از مقاومت زمين در مقابل بار ساختمان مطمئن شويم. اغلب مواقع قدرت مجازتحملي زمين براي ساختمانهاي کوچک با مشاهده خاک پي وديدن طبقات ان وطرز قرار گرفتن دانه ها به روي همديگرو با ضربه زدن بوسيله کلنگ به محل پي قابل تشخيص است. البته قبل از ان بايد مهندس محاسب وزن ساختمان و ميزان باري که ازطرف ساختمان به زمين وارد ميشود اگاه باشد. بايد متذکر شد که نوع پي استفاده شده در اين ساختمان ها پي نواري ميباشد. با توجه به تشخيص مهندس محاسب ساختمان وبررسي نوع خاک محل حداقل عمق پي در اين پروژه 60 سانتيمتردر نظر گرفته واجرا شد. البته بايد در نظر داشت که اگر در اين عمق به زمين بکرنرسيديم بايد عمق پي را تا زمين بکر ادامه داده ويااز روشهايي ديگراز جمله شمع کوبي ويا تسطيع اقدام به اصلاح مقاومت زمين کرد.
افقي کردن پي ها (تراز کردن) :
براي تراز کردن کف پي ساختمانها از تراز هاي آبي استفاده مي کنند در ديوارهاي طويل چون کار شمشه و تراز کردن وقت بيشتري لازم دارد ، در ساختمان ها که معمولاً در گود يا پي کني عمل تراز کردن انجام ميگيرد محل کار در پي که پيچ و خم زيادي دارد و تراز کردن با شمشه و تراز مشکل مي باشد از تراز شلنگي استفاده مي کنند . بدين ترتيب يک شلنگ چندين متري را پر از آب مي کنند به طوري که هيچ گونه حباب هوايي در آن نباشد و آن را در پي محل هايي که بايد تراز گردد به گردش در مي آورند و نقاط معين شده را با هم تراز مي کنند . آب چون در لوله هايي که به هم ارتباط دارند در يک سطح مي ماند بنابراين چون شلنگ پر از آب مي باشد در هر کجا که شلنگ را به حرکت در آورند آب دو لوله استوانه اي در يک سطح مي باشد بنابراين دو نقطه مزبور با هم تراز مي باشند بشرط آنکه مواظبت کنيم که شلنگ در وسط بهم گره خوردگي يا پيچش پيدا نکرده باشد تا باعث قطع ارتباط سيال شود که ديگر نمي توان در تراز بودن آنها مطمئن بود .
تراز کردن گاهي بوسيله دوربين نقشه بر داري (نيو) انجام مي گيرد يعني محلي را در ساختمان تعيين نموده دوربين را در محل تعيين شده نصب مي کنند و با مير ( تخته هاي اندازه گيري ارتفاع در نقشه برداري ) يا ژالون ( چوب هاي نيزه اي يا آهني که هر 50 سانتيمتر آنرا به رنگهاي سفيد و قرمز رنگ کرده اند که از پشت دوربين بخوبي ديده بشود ) اندازه گرفته و تراز يابي مي کنند . تراز کردن با دوربين بهترين نوع تراز يابي مي باشد .
براي صرفه جويي در وقت از سه T مي توان استفاده کرد بدين معني که T اول را با T دوم تراز مي کنند و T سوم را در مسافت مسير به طوري که سه T در يک رديف قرار بگيرد قرار مي دهند از روي T اول و دوم که با هم برابر هستند T سوم را ميزان و برابر مي کنند و پس از آنکه T سوم برابر شد T اول را بر مي دارند و به فاصله بيشتري بعد از T سوم قرار مي دهند ، دوباره T دوم و سوم را با T چهارم که همان T اول مي باشد برابر مي کنند و دنباله اين ترازها را تا خاتمه محل کار ادامه مي دهند .
البته اين طريق تراز کردن بيشتر در زمين هاي پهناور به کار مي رود .







بستر سازي پي




آماده سازي بستر با بتن مگر
پس از انجام خاکبرداري بايد بستر خاک را براي اجراي پي آماده کنيم. براي اين کار از بتن با سيمان کم ( 100 تا 150 کيلوگرم سيمان در هر متر مکعب بتن) که به بتن مِگر موسوم است استفاده مي شود. به اين ترتيب که روي خاک حداقل 10 سانتي متر بتن با سيمان کم مي ريزيند و سپس روي آن را با ماله صاف مي کنند تا براي بتن ريزي پي¬ها آماده شود.



قالب بندي پي (فونداسيون ) با آجر/بلوک
بعد از اينکه بتن مگر ريخته شد و مقاومت لازم را بعد از يک روز به دست آورد اگر از قالب مدفون (آجر چيني) استفاده مي شود نوبت به قالب بندي پي ها مي رسد.
براي قالب بندي پي از آجر و يا بلوک بستگي به کار فرما دارد هر کدام برايش ارزان تر تمام مي شود عموما بلوک استفاده ميشود. رعايت نکات زير در قالب بندي براي هر چه بهتر اجرا شدن پي مفيد است.
1- يکنواخت بودن آجر/ بلوک چيني پي و ايجاد سطح صاف و بدون خلل و فرج براي پي ها مفيد و بلکه لازم است.
2- مقاومت آجر / بلوک چيني، در صورتي که پشت آن خاک دستي (خاک نا مناسب) باشد اهميت زيادي دارد چرا که نيروي خاک به سمت داخل باعث شکسته شدن قالب آجري خواهد شد.


3- همچنين درصورتي که پشت آجرچيني خالي است مقاومت قالب آجري اهميت زيادي دارد به طوري که بايد وزن بتن و نيروي لرزاندن (ويبره) بتن و وزن کارگر را تحمل کند. در صورتي که ديوار آجري در حين بتن ريزي دچار شکستگي و جابجايي شود باعث تخريب پي خواهد شد. بازسازي ديواره و توقف عمليات بتن ريزي و ايجاد پيوستگي بين بتن قديم و جديد هزينه هاي زيادي به دنبال خواهد داشت.
4- درصورتي که امکان داشته باشد خيلي خوب است که يک لايه نازک سيمان کاري روي قالب آجري صورت گيرد. اين کار براي کسب مقاومت بتن و عملکرد خوب آن بسيار مناسب است.
5- اگر لايه سيمان کاري صورت نگرفت حتما بايد روي قالب آجري يک لايه پلاستيک ضخيم و مناسب براي جلوگيري از جذب آب بتن توسط آجر کشيده شود.

قالب بندي نکردن پي و استفاده از ديواره خاکي به جاي قالب فقط در صورتي مجاز است که اولا خاک غير ريزشي باشد (به مرور دانه هاي خاک داخل پي نريزند) و ثانيا خاکبرداري بسيار تميز و دقيق صورت گرفته باشد و ديواره خاک صاف باشد. با توجه به نحوه عمليات خاکبرداري و پي کني که در شهر وجود دارد تقريبا استفاده نکردن از قالب آجري غير مجاز است.

در صورت نياز و تمايل ميتوان پس از گيرش اوليه بتن فونداسيون و با اطلاع مهندس ناظر ساختمان نسبت به جمع آوري قالب¬بندي آجري/ بلوکي براي استفاده مجدد آجر آن در ساختمان اقدام نمود.







کرسي چيني:




معمولا در طبقه همکف ساختمانها سطح اتاقها را چند سانتيمتراز کف حياط يا کوچه بلندتر ميسازند که به اين اختلاف ارتفاع کرسي چيني .
معمولا کرسي چيني به سرعت انجام ميشود.هدف از ساخت کرسي در ساختمان اين است که درابتدااز قديم بشر تمايل بيشتر داشت قدري بلندتر از کف زمين سکونت کند وبدين ترتيب احساس امنيت بيشتري ميکرد درثاني ارتفاع طبقه همکف با سطح زمين مانع ورود برف وباران وغيره به داخل اتاقها ميگردد.
وسوم اينکه چون اغلب زمينهايي که ما براي ساختمان انتخاب ميکنيم کاملا مسطح نبوده وداراي شيب ميباشند واز طرفي اتاقها وسالنهاي ساختمان بايد کاملا در يک سطح ساخته شوند لذا براي مسطح کردن اتاقها قسمتهاي پايين را بوسيله کرسي چيني با قسمتهاي ديگرهم سطح ميکنند.



عرض کرسي چيني بايد قدري از ديوار اصلي وقدري کمتر از پي زير ان باشد اگر ارتفاع کرسي چيني فقط در حدود 10الي 15 سانتيمتر باشد ميتواند پهناي ان مساوي ديوار روي ان باشد اماهميشه بايددر نظر داشت براي کليه ديوارهاي اعم از حمال ويا تيغه اي و پارتيشنها پي سازي و کرسي چيني انجام شود.

------------------------------------------

تحقيقي مختصر راجع به پي :
پي سازي چند مرحله دارد :
1. آزمايش زمين از لحاظ مقاومت
2. پي کني
3. پي سازي
پي وسيله اي است که بار و فشار وارد از نقاط مختلف ساختمان و همچنين بارهاي اضافي را به زمين منتقل مي کند .



آزمايش زمين :
طبقه بندي زمين چند نوع است :



زمين هايي که با خاک ريزي دستي پر شده است :
اين نوع زمين ها که عمق بيشتري دارند و با خاکهاي دستي محل گودال ها را پر کرده اند اگر سالهاي متمادي هم بگذرد باز نمي توان جاي زمين طبيعي را بگيرد و اين نوع زمين براي ساختمان مناسب نيست و بايد پي کني در آنها به طريقي انجام گيرد که پي ها به زمين طبيعي يا زمين سفت برسد .



زمينهاي ماسه اي :
زمينهاي ماسه اي بيشتر در کنار دريا وجود دارد . اگر زمين از ماسه خشک تشکيل شده باشد ، تا يک طبقه ساختمان را تحمل مي کند و 1.5 کيلوگرم بر سانتيمتر مربع مي توان فشار وارد آورد . ولي در صورتي که ماسه آبدار باشد قابل ساختمان نيست ، چون ماسه آبدار حالت لغزندگي دارد و قادر نيست که بار وارد را تحمل کند بنابراين ماسه از زير پي مي لغزد و جاي خالي خود را به پي مي دهد و پايه را خراب مي کند .



زمينهاي دجي :
زمين دجي زميني است که از شنهاي درشت و ريز و خاک به هم فشرده تشکيل شده است و به رنگهاي مختلف ديده مي شود :دج زرد ، دج سياه ، دج سرخ ، اين نوع زمين ها براي ساختمان مرغوب و مناسب است .



زمينهاي رسي :
اگر رس خشک و بي آب و فشرده باشد ، براي ساختمان زمين خوبي محسوب مي شود ، و تحمل فشار لازم را دارد . ولي اگر رس آبدار و مرطوب باشد قابل استفاده نيست و تحمل فشار ندارد ، خصوصاً اگر ساختمان در زمين شيب دار روي رس آبدار ساخته شود فوري نشست مي کند و جاهاي مختلف آن ترک بر مي دارد و خراب مي شود . و اگر ساختمان در زمين آبدار با سطح افقي ساخته شود به علت وجود آب فشار را به همه نقاط اطراف خود منتقل مي کند و ديوارهاي کم ضخامت آن ترک بر مي دارد .



زمينهاي سنگي :
زمينهاي سنگي بيشتر در دامنه کوهها وجود دارد و از تخته سنگها ي بزرگ تشکيل شده و براي ساختمان بسيار مناسب است .



زمينهاي مخلوط :
اين نوع زمينها از سنگ درشت و شن و خاک رس تشکيل شده اگر اين مواد کاملا به هم فشرده باشند براي ساختمان بسيار مناسب است و اگر به هم فشرده نباشد و بايد از ايجاد ساختمان به روي اين نوع زمينها احتراز کرد .



زمينهاي بي فايده :
زمينهاي بي فايده مانند باتلاق ها و زمينهاي جنگل که از خاک و برگ درختان تشکيل شده است . در اين نوع زمين ها بايد زمين آنقدر کنده شود تا به زمين سفت و طبيعي برسد .



آزمايش زمين :
گاهي پس از پي کني به طبقه اي از زمين محکم و سفت مي رسند و پي سازي را شروع مي کنند ولي پس از چندي ساختمان ترک بر مي دارد . علت آن اين است که زمين سفتي که به آن رسيده اند از طبقهُ نازکي بوده است و متوجه آن نشده اند ولي براي اطمينان در جاهاي مختلف زمين مي زنند تا از طبقات مختلف زمين آگاهي پيدا کنند و بعد شفته ريزي را شروع مي کنند اين عمل را در ساختمان گمانه زني (سنداژ) مي گويند .



امتحان مقاومت زمين :
يک صفحه بتني 20*20*20 يا 20*50*50 از بتن آرمه گرفته و روي آن به وسيلهُ گذاشتن تيرآهنها فشار وارد مي آورند . وزن آهنها مشخص و سطح صفحه بتن هم مشخص است فقط يک خط کش به صفحه بتني وصل مي کنند و به وسيله ميليمترهاي روي آن ميزان فرورفتگي زمين را از سطح آزاد مشخص و اندازه گيري مي کنند ولي اگر بخواهند ساختمانهاي بسيار بزرگ بسازند بايد زمين را بهتر آزمايش کنند . براي اي منظور با دستگاه فشار سنج زمين را اندازه گيري مي کنند و آزمايش فوق براي ساختمانهاي معمولي در کارگاه است .
پس از عمليات فوق پي کني را آغاز ميکنند و پس از پي کني شفته ريزي شروع مي شود .
توجه شود اين عمل همان آزمايش بارگذاري صفحه است که در درس مهندسي پي جزء آزمايش هاي محلي و مهم محسوب ميشود البته از آنجا که انجام عمليات مکانيک خاک براي ساختمانهاي معمولي صرفه اقتصادي ندارد ، انجام اين آزمايش در سازمانهاي و اداره هاي دولتي و يا ساختمانهاي بلند انجام مي شود .



پي سازي :
بعد از اينکه عمل پي کني به پايان رسيد را بايد با مصالح مناسب بسازند تا به سطح زمين رسيده و قابل قبول براي هر گونه بنا باشد مصالحي که در پي بکار ميرود بايد قابليت تحمل فشار مصالح بعدي را داشته باشد و ضمناً چسبندگي مصالح نسبت به يکديگر به اندازه اي باشد که بتوانند در مقابل بارهاي بعدي تحمل کند و فشار را يکنواخت به تمام پي ها انتقال دهد چون هرچه ساختمان بزرگتر باشد فشارهاي وارده زيادتر بوده و مصالحي که در پي بکار مي رود بايد متناسب با مصالح بعدي باشد .
پي سازي را با چند نوع مصالح انجام مي دهند مصالحي که در پي بکار مي رود عبارتند از شفته آهکي ، پي سازي با سنگ ، پي سازي با بتن ، پي سازي با بتن مسلح .



پي سازي با سنگ :
پس از اينکه عمل پي کني به پايان رسيد پي سازي با سنگ بايد از ديوارهايي که روي آن بنا ميگردد وسيع تر بوده و از هر طرف ديوار حداقل 15 سانتيمتر گسترش داشته باشد يعني از دو طرف ديوار 30 سانتيمتر پهن تر مي باشد که ديواري را رد وسط آن بنا مي کنند ، پي سازي با سنگ با دو نوع ملات انجام مي شود چنانچه بار و فشار بعدي زياد نباشد ملات سنگها را از ملات گل و آهک چنانچه فشار و بار زياد باشد ملات سنگ را از ملات ماسه و سيمان استفاده مي کنند اول کف پي را ملات ريزي نموده و سنگها را پهلوي يکديگر قرار ميدهند و لابِلاي سنگ را با ملات ماسه و سيمان پر ميکنند (غوطه اي) به طوري که هيچ منفذ و سوراخي در داخل پي وجود نداشته باشد و عمل پهن کردن ملات و سنگ چيني تا خاتمه ديوار سازي ادامه پيدا مي کند .

منابع :
----------------------

----------------------

کلمات کليدي :
----------------------

----------------------

نام ثبت کننده مقاله : تابش غضنفری

اين مقاله 2402 بار مطالعه شده است

از تاريخ 3 آبان 1389 تعداد 1865113 مقاله از اين وبسايت به صورت فايل PDF دانلود شده است

تذکر :
در صورتی که این مقاله از دیدگاه شما کامل نیست میتوانید جهت ارتقاء وبسایت مقاله های مرتبط را بصورت رایگان درج نمایید.

URL