 |
شرح مقاله |
 |
|
 |
|
کشت هايدروپونيک
لينک کوتاه اين مقاله :
http://www.niazemarkazi.com/article/pdf/10000985.html
 372 کشت هايدروپونيک کلمه هايدروپونيک از ترکيب دو واژه يوناني هايدرو به معناي آب و پونوس به معناي کار و تلاش ساخته شده است اين کلمه را اولين بار دکتر گريک استاد يکي از دانشگاههاي کاليفرنيا به کار گرفت. وي در سال ۱۹۲۹ از روشي براي پرورش گياهان استفاده کرد که تا پيش از آن در حد يک روش آزمايشگاهي بود. درطول قرن نوزدهم تعدادي از دانشمندان تحقيقات مهمي درباره ماهيت تغذيه گياهان انجام دادند. آزمايشهاي کلاسيک توسط برخي ازدانشمندان گياه شناس آلماني نظير ساکس و نوپ پي گرفته شده بود. ساکس در سال ۱۸۶۰ و نوپ در سالهاي ۱۸۶۱ تا ۱۸۶۵ به اولين مفاهيم در زمينه نيازهاي اساسي غذايي گياهان دست يافته بودند. فرمول شيميايي ابداع شده توسط اين دو دانشمند و ديگران بود که بعدها نقش عمده اي در رفع محدوديتهاي پيش روي دکتر گريک در کشت هيدروپونيک ايفا کرد.
پرورش گياهان به روش هايدروپونيک تا قبل از دکتر گريک صرفاً در حد تحقيقات آزمايشگاهي و يا به صورت موردي در برخي تمدنهاي باستاني مطرح بوده است بدون آنکه درک صحيح و مناسبي از اين روش وجود داشته باشد. دکتر گريک به تشخيص خود درباره ظرفيت و دامنه توسعه تجاري هايدروپونيک و مشاهداتش در مورد تکنيکهاي آزمايشگاهي به کار گرفته شده باور داشت و بر آن بود که اين آزمايشها را با هدف توسعه يک حرفه تجاري ادامه دهد.
در فاصله سالهاي ۱۹۳۰ تا ۱۹۴۰ دانشمندان ژاپني، اروپايي و امريکاي شمالي به کسب دانش بيشتر در اين زمينه ترغيب شدند و دست به يکسري فعاليت گسترده زدند. ارتش ايالات متحده براي تهيه غذاي تازه گروهان سواره نظام خود در جنگ جهاني دوم که در پايگاههاي غير حاصلخيز منطقه اقيانوس منجمد جنوبي مستقر بودند از کشت هايدروپونيک استفاده نمود بطوريکه درسال ۱۹۵۲ نزديک به هشت ميـليون پوند سبزي و ميوه تازه ازطريق هايدروپونيک ارتش آمريکا توليد نمود. شرکت هاي تجاري در زمينه کشت هايدروپونيک بعد از جنگ جهاني دوم در فلوريدا تاسيس شدند که در زمينه پرورش محصولات صيفي و سبزي و گلهاي زينتي فعاليت مي کردند. مساحت اين مزرعه ۲۲ هکتار و به صورت گلخانه بود.
گزارشات اخير نشان مي دهد که در حال حاضر بيش از يک ميليون خانواده در امريکا داراي دستگاههاي کشت بدون خاک بوده که از آن جهت توليد مصرف خانگي استفاده مي شود. فرانسه، کانادا، افريقاي جنوبي، هلند، ژاپن، استراليا، و آلمان از جمله کشورهاي پيشرو در زمينه کشت هيدروپونيک مي باشند.
در ايران کشت هايدروپونيک محصولات سبزي، صيفي و برخي ميوه ها مانند توت فرنگي رونق قابل توجهي نيافته است. اما در برخي از نقاط ايران مانند شهرهاي هشتگرد کرج، کرمانشاه، تهران و جزيره کيش توليد محصولات باغي به روش کشت هايدروپونيک و به صورت تجاري گسترش يافته است
● نگرشي بر صنعت هيدروپونيک
پرورش گياهان به روش هايدروپونيک از نيم قرن گذشته در عرصه جهاني افزايش يافته است و حتي برخي از کشورها به آن توجه بيشتري نموده اند.به عنوان مثال ايالات متحده با ۱۵۰ ميليون نفر جمعيت در سال ۱۹۵۰،به ميزان ۵/۱ ميليون هکتار از اراضي آن زير کشت محصولات زراعي و باغي بود عليرغم روند افزايش جمعيت به ۲۰۴ميليون نفر در سال ۱۹۷۰بدليل گسترش کشت هايدروپونيک سطح زير کشت اراضي را به ۳/۱ ميليون هکتار تقليل داد. بطوريکه سطح زير کشت در سال ۱۹۹۰با بيش ۲۸۰ ميليون نفر به حدود يک ميليون هکتار رسيد. اين امر بيانگراهميت و ضرورت استفاده از کشت هايدروپونيک را آشکار مي سازد.
طبق بررسيهاي به عمل آمده در کشور هلند بيش از ۵۰ درصد توليد به روش کشت هايدروپونيک است و در زمينه کشت هايدروپونيک پيشرو مي باشد. مساحت گلخانه هاي هايدروپونيک از ۳۵۰۰هکتار در سال ۱۹۸۷ميلادي به ۱۰۰۰۰هکتار در سال ۲۰۰۱ رسيده و ۴۰۰۰۰نفر در ۱۰۰۰۰هکتار مساحت زير پوشش گلخانه هايدروپونيک مشغول به کار مي باشند. در حال حاضر تقريبا تمامي گلخانه هاي هلند از نوع هايدروپونيک مي باشد و پشم شيشه مهمترين بستر کشت مي باشد.
دراسپانيا ۳۰۰۰۰ هکتار مساحت زير پوشش گلخانه بوده که از اين مقدار حدود ۱۲% مختص به کشت هايدروپونيک مي باشد و مساحت گلخانه هاي هايدروپونيک اسپانيا از ۱۰۰۰هکتار در سال ۱۹۸۷ به ۴۰۰۰هکتار در سال ۲۰۰۱ رسيده است که پرليت و ماسه و پشم شيشه عمده ترين بسترهاي کشت مي باشند. درکانادا مساحت زيرکشت هايدروپونيک از ۱۰۰ هکتار درسال ۱۹۸۷ به ۲۰۰۰هکتار در سال ۲۰۰۱ ميلادي رسيده است.
از بين بسترهاي کشت بيش از۵۷% از پشم شيشه در سطح جهاني استفاده مي گردد
● مزاياي کشت هايدروپونيک
۱) امکان پرورش گياهان به روش هيدروپونيک، درتمام نقاط وجود دارد.
محصولات هايدروپونيک را مي توان در مناطقي که داراي خاک هاي نامناسب و يا خاک هاي آلوده به بيماري هستند، نيز مي توان پرورش داد.
۲) تراکم در واحد سطح کشت هايدروپونيک بالا است.
در کشت هايدروپونيک ميتوان برخي ازمحصولات را درمکاني کوچک درمدت کوتاهي، پرورش داد. همچنين درکشت هايدروپونيک اين امکان وجود دارد که بتوان محصولات را در چند سطح يا طبقه بر روي يکديگر، کشت کرد. با توجه به اين که هزينه هاي حمل محصولات به بازار هزينه بالايي را شامل مي شود، مي توان با احداث گلخانه در مرکز شهر، مقدار بعد مسافت و هزينه حمل را کاهش داد. مزارع هايدروپونيک خود صرف نظر از ارزشمندي زمين، داراي ارزش افزوده است.
۳) کاهش ميزان کار سنگين
کارها و تلاش هايي مانند شخم زدن خاک، انجام کشت، ضدعفوني کردن بذر و آبياري و ديگر فعاليتهاي مرسوم و رايج، در کشت هيدروپونيک بعضاً وجود ندارد.
۴) حفظ و نگهداري آب
در يک طرح مناسب هايدروپونيک، آب مورد استفاده در مقايسه با کشت محصولات باغي در خاک به مراتب کاهش مي يابد.
۵) کاهش مشکلات ناشي از وجود آفات و بيماري ها
در کشت هيدروپونيک، نياز به ضد عفوني کاهش مي يابد. در سيستم هاي کشت در محلول غذايي مي توان بيماري هاي خاکزي گياه را به آساني ريشه کن کرد.
همچنين در سيستم هاي کشت هايدروپونيک احتمال مبارزه با بيماريهاي خاکزي انساني، کاهش مي يابد. اين امکان وجود دارد که بيماري ها از فضولات حيوانات يا ميکروارگانيسم هاي خاک به گياهان سرايت کرده و منجر به بيمار شدن آنها شود که البته وقوع اين مسئله در کشورهاي توسعه يافته نادر است.
۶) ريشه کن شدن مشکل علف هاي هرز
به علت خالص بودن بستر هاي کشت و امکان ضدعفوني کردن آسان آن، بذر علف هاي هرز در آن وجود ندارند.
۷) افزايش توليد محصول
توليد در کشت هايدروپونيک بالا بوده و اين مسئله از نظر اقتصادي حتي استفاده از زمين هاي گران قيمت را توجيه پذير مي سازد.
۸) حفظ و نگهداري مواد غذايي
با ايجاد سيستم هاي بازيافتي يا چرخشي همواره مي توان محلول هاي غذايي هايدروپونيک مورد استفاده مجدد قرار گيرد و امکان آلودگي زمين و آب رودخانه ها را به حداقل رساند.
۹) کنترل شرايط محيطي
چون در گلخانه هايدروپونيک عواملي چون نور، حرارت، رطوبت و ترکيب گازهاي جو گلخانه وحتي محلول دهي طي يک برنامه زمانبندي شده است سريعاً مي توان شرايط محيطي را کنترل کرد.
۱۰) کنترل شيميايي منطقه رشد ريشه آسان است.
مسموميت هاي ناشي از وجود نمک هاي معدني محلول غذايي را مي توان با شستشو از محيط ريشه، خارج کرد. همچنين مقادير pH و EC (قابليت هدايت الکتريکي) راميتوان، تنظيم نمود. علاوه بر اين در سيستم هايدروپونيک، ميتوان از بروز مشکلات ناشي از تجمع نمک هاي معدني در منطقه رشد ريشه که در کشت هاي خاکي اتفاق مي افتد جلوگيري نمود، به خصوص اگر از محلول غذايي با کيفيت خوب استفاده شود.
۱۱) استقرار گياهان جديد آسان تر است.
لطمات ناشي از جابجايي گياهان در سيستم هيدروپونيک، کاهش مي يابد.
۱۲) آيش در برنامه تناوب کشت محصولات، وجود ندارد.
از تمامي سطح کشت موجود در همه زمان ها مي توان استفاده کرد.
باغبانان و پرورش دهندگان مبتدي که مي خواهند فعاليت در زمينه هيدروپونيک را شروع کنند، مي توانند اين کار را در منزل خود آغازکرده و هر زمان که امکاناتي براي ساخت و راه اندازي سيستم کشت در محلول غذايي برايشان فراهم شد، آنگاه فعاليت خود را در مقياس کوچک و ساده فني، شروع کنند.
منابع :
----------------------
http://agrieco.blogfa.com
aftab.ir
----------------------
کلمات کليدي :
----------------------
هایدروپونیک-کشت هایدروپونیک-صنعت هیدروپونیک-مزایای کشت هایدروپونیک- پشم شیشه
----------------------
نام ثبت کننده مقاله :
parvaz2006
اين مقاله 2729 بار مطالعه شده است از تاريخ 3 آبان 1389 تعداد 1865113 مقاله از اين وبسايت به صورت فايل PDF دانلود شده است
تذکر :
در صورتی که این مقاله از دیدگاه شما کامل نیست میتوانید جهت ارتقاء وبسایت مقاله های مرتبط را بصورت رایگان درج نمایید. URL |
کاربر گرامی , درحال حاضر پاسخ به سوالات تخصصی کاربران از عهده سایت خارج است . در آینده نزدیک امکان تبادل نظر با افراد متخصص فراهم خواهد شد . بنابر این لطفآ فقط نظرات , پیشنهادات و انتقادات خود را از این مقاله از طریق فرم فوق ارسال نمایید
|
 |
|
|
|
|
