نیازمندیها | نیازمرکزی
   
 
شرح مقاله

آشنايي با واژگان تخصصي نفت





لينک کوتاه اين مقاله :
http://www.niazemarkazi.com/papers/10005872.html

 (بوسيله پي دي اف ساز شماره 1 ) PDFدريافت اين مقاله به صورت فايل   دريافت اين مقاله به صورت فايل پي دي اف بوسيله پي دي اف ساز شماره 2 ترجمه متن اين مقاله به زبان انگليسي آشنايي با واژگان تخصصي نفت

آشنايي با واژگان تخصصي نفت

● زمينشناسي

▪ سنهاي زمينشناسي:

سنهاي زمينشناسي شامل ۵ دوره است که به ترتيب از قديم به جوان عبارتند از:

۱) پري کامبرين : بيش از ۵۶۰ ميليون سال پيش

۲) پالئوزوئيک : ۲۴۵-۵۶۰ ميليون سال پيش

۳) مزوزوئيک : ۶۵-۲۴۵ ميليون سال پيش

۴) سنوزوئيک که شامل ۲ دوره است:

۱-۴) ترشياري: ۲-۶۵ ميليون سال پيش

۲-۴) کواترنري: از ۲ ميليون سال پيش تا کنون

▪ سازند:

به مجموعهي رسوبات سنگ شدهاي گفته مي شود که برخي از ويژگيهاي آنها مانند سن، نوع فسيل، جنس، پيوستگي (قطع شدگي در آن ديده نشود و گسلي آن را قطع نکرده باشد)، ضخامت، رنگ و .... تا حدودي مشترک است. در اين ميان سن و نوع فسيل سازند از اهميت بيشتري برخوردار است. ممکن است برخي از اين ويژگيها در يک سازند مشترک نباشد. به طور مثال سازند آسماري در ميدان اهواز و مارون داراي ضخامتهاي متفاوتي است. اما به دليل آن که ساير ويژگيهاي سازند همچنان در ميدانهاي مختلف يکسان است، آن را يک سازند واحد ميشناسند. يک سازند ممکن است از يک يا چند لايهي رسوبي تشکيل شده باشد. البته لايههاي يک سازند کاملاً به هم پيوسته هستند.

▪ جنس سنگ( Lithology ):

به جنس سنگ، ليتولوژي سنگ گفته ميشود بعنوان نمونه وقتي گفته ميشود ليتولوژي سازند آسماري از نوع سنگ آهک است در واقع به اين معني است که جنس سنگ سازند آسماري از جنس آهک است.

▪ شيل (Shale):

سنگ شيلي به سنگي گفته مي شود، که ذرات تشکيل دهندهي آن بسيار ريز است و داراي لايهبنديهاي خيلي خيلي نازکي است که به آن ها تورق گويند از ويژگيهاي اين نوع سنگ اين است داراي تخلخل بسيار زياد است اما اين تخلخل ها بسيار ريز هستند و تراوايي اين نوع سنگ بسيار پائين است و در نتيجه اين نوع سنگ معمولا نميتواند بعنوان سنگ مخزن عمل کند اما از آنجا که معمولا درون اين نوع سنگها مواد آلي وجود دارد ميتواند بهعنوان سنگ منشاء عمل کند.

▪ گنبدهاي نمکي (salt dome):

هميشه يک لايه در اعماق زياد وجود دارد که از جنس نمک است از آن جا که نمک داراي چگالي کم است و همچنين خاصيت روان کنندگي (Lubricant) دارد لايههاي ديگر براحتي روي آن مي لغزند اما اگر نيرويي از اطراف اين لايه را تحريک کند و به آن فشار آورد اين لايه کم چگال، به سمت بالا شروع به حرکت ميکند و در لايههاي بالايي خود نفوذ ميکند و به سمت سطح زمين روانه ميشود و ممکن است اين حرکت در اعماق زمين متوقف شود و يا اينکه اين گنبد نمکي لايههاي زمين را طي کند و به سطح زمين برسد و گنبدهايي از نمک ظاهر شود اين گنبدهاي نمکي به دليل اينکه داراي ترآوايي کم و شکل پذيري خوبي هستند ميتوانند به عنوان يک پوش سنگ (Cap rock) خوب عمل کنند.

▪ برون زد(out crops):

بخشي از سازند که به سطح زمين رسيده و بدون حفاري امکان دسترسي مستقيم به آن وجود دارد.

▪ Type section :

بهترين محلي که ميتوان برون زد يک سازند را مورد مطالعه قرار داد، به طوري که نمونه بدست آمده تقريباً ميتواند تمامي خصوصيات آن سازند را نشان دهد.

▪ سطح فرسايشي(Erosional surface):

سطحي که توسط عوامل فرسايشي(مانند آب،باد، و( ... فرسايش يافته است

▪ مخزن (Reservoir):

به بخشهايي از يک سازند که داراي نفت يا گاز باشد و تغييرات فشار قابل توجهي نداشته باشند، مخزن نفت يا گاز گفته ميشود. بنابراين ممکن است يک سازند داراي چندين مخزن باشد.

▪ سنگ منشأ يا سنگ مادر (source rock) :

سنگي که نفت در آن پديد ميآيد. در واقع سنگ منشأ، محيط تشکيل نفت خام در ميليون ها سال پيش بوده است. نفت پس از تشکيل در اين محيط به سمت سنگ مخزن حرکت ميکند و در آنجا ذخيره ميشود.

▪ پوش سنگ (seal rock) يا (Cap rock) :

سنگي که روي سنگ مخزن وجود داشته و داراي تراوايي بسيار پاييني است به نحوي که مانع از خروج نفت از سنگ مخزن شود.

▪ مهاجرت( Migration) :

به جريان حرکت نفت و يا گازاز سنگ مشأ به سنگ مخزن پديدهي مهاجرت گفته ميشود.

▪ سيستم نفتي(Oil System) :

به مجموعهي سنگ منشأ، سنگ مخزن و پوشسنگ يک سيستم نفتي ميگويند.

▪ ميدان(Field) :

به مجموعهي يک يا چند مخزن نفت که داراي ساختار (ساختار تله نفتي) مشابهي باشند، يک ميدان نفتي ميگويند.

▪ حوضه(Province) :

به مجموعهي يک يا چند ميدان نفتي که خصوصيات چينه شناسي يکساني داشته باشند، حوضه نفتي ميگويند. هر حوضه شامل چند سيستم نفتي است.

▪ کروژن(Kerogen) :

کروژن به مواد آلي درشت دانهاي گفته ميشود که توانايي انحلال در اسيدهاي آلي را ندارند.

▪ بلوغ مواد آلي (Maturation) :

مسير تغيير و تحولات مواد آلي درون سنگ منشأ را " بلوغ (Maturation) مواد آلي" گويند.

● عملياتهاي اکتشاف

▪ روشهاي سطحي:

گاه مطالعه برخي از نشانهها در سطح زمين ميتواند راهنماي ما براي کشف مخازن احتمالي باشد. که اين نشانهها شامل : برونزد(outcrop)، چشمههاي نفتي (oil spring)،حوضهي رسوبي و... باشند.

▪ روشهاي ثقل سنجي و مغناطيسي سنجي:

اين ۲ روش براي شناسايي مخازن نفتي اي که ساختارهاي مشخص و معيني (مثل طاقديس) در اعماق کم دارند به کار ميروند. البته با روش مغناطيس سنجي تلوريک (telluric) ميتوان مخازن تا حدي عميق را نيز شناسايي کرد. در روش ثقل سنجي اساس کار اين گونه است که تغيير شتاب جاذبه ثقل در نقاط مختلف را ميتوان به تغيير ماهيت سنگ يا تغيير ساختار، مخصوصا ساختارهاي طاقديس نسبت داد.

▪ ژئوشيمي:

علمي است که به مطالعهي سنگ منشا و سنگ مخزن و ارتباط آنها با هم ميپردازد و در مطالعهي سنگ منشا نقش بسزايي دارد و اطلاعاتي شامل نوع کروژن، مرحلهي بلوغ و ... در اختيار قرار ميدهد. براي کسب اطلاعات بيشتر اينجا را کليک کنيد

▪ مطالعه لرزهنگاري(seismic) :

در روش لرزهنگاري امواج لرزهاي در اثر انفجار به صورت موجهاي مکانيکي در لايههاي درون زمين منتشر ميشوند؛ براي اينکه بازتاب اين امواج از لايههاي مختلف، دريافت شود، گيرندههايي (Geophone) بر روي زمين تعبيه شدهاند که بازگشت اين امواج را ثبت ميکنند. منابعي که براي ايجاد اين لرزهها بکار ميرود ميتواندچالههايي که از مواد منفجره پر شده است، يا دستگاه vibrosize باشد.اين عملياتها در ابعد مختلف :۲ بعدي (۲-Dimensional)، بعدي (۳- Dimensional) و حتي به روش ۴ بعدي ( ۴- Dimensional) انجام ميگيرند.

▪ چاههاي اکتشافي:

تنها راه حل براي شناسايي مخزن و اثبات وجود سيال در درون آنها،به صورت قطعي حفر چاههاي اکتشافي است. روشهاي مطالعات سطحي،ثقلشنجي و مغناطيسسنجي،لرزهنگاري،ژئوشيمي و... اطلاعات اوليه را براي حفر اولين چاه در اختيار متخصصين اکتشاف قرار ميدهند؛ اين متخصصين براي دستيابي به دقت بيشتر در اطلاعات خود بايد چاههاي اکتشافي را در مخزن حفر کنند.

● خصوصيات سنگ و سيال

▪ تخلخل(porosity) :

بخشي از حجم سنگ که توسط بخش جامد اشغال نشده است؛ در واقع قسمتهاي خالي سنگ را تخلخل گويند. نفت خام، گاز و آب در درون تخلخلهاي سنگ وجود دارند. حجم اين تخلخلها از مقياس ميکرو تا مقياسهاي بزرگ تغيير ميکند.

▪ خميره سنگ(matrix) :

مجموع قسمتهاي جامد تشکيل دهنده سنگها را به جز «قسمت رسي آن» گويند. علت اين امر آن است که سنگهاي رسي به دليل تراوايي بسيار پاييني که دارند، تأثيري بسيارمنفي و نامطلوبي بر تراوايي و کيفيت کل مخزن ميگذارند. بنابراين محاسبهي درصد رس موجود در سنگ به عنوان يک عامل مجزا از خميره از درجه اهميت بالايي برخوردار است.

▪ درجهي تخلخل(degree of porosity) :

نسبت حجم فضاهاي خالي سنگ به حجم کل سنگ، درجهي تخلخل گفته ميشود.

▪ نفوذپذيري يا تراوايي ( Permeability) :

توانايي سنگ براي عبوردهي سيالي (با گرانروي مشخص و در فشار مشخص) از درون خلل و فرج خود را Permeability ميگويند. نفوذ پذيري مطلق تنها به خصوصيات سنگ بستگي دارد، اما نفوذپذيري نسبي علاوه برخصوصيات سنگ، به خصوصيات سيال و درصد اشباع(سنگ از سيال) نيز بستگي دارد.

ـ توضيح: منظور ازگرانروي مقاومت سيال در برابر جريان و حرکت است.

▪ شکاف مصنوعي (Hydraulic Fracturing ):

از نقطه نظر مهندسي نفت و گاز و بهره برداري از مخازن هيدروکربوري، افزايش بهره دهي در چاهها بهويژه در چاههايي با نفوذ پذيري کم يا چاههاي آسيبديده يکي از مهمترين اهداف مي باشد. تا به امروز روشهاي متفاوتي براي افزايش ميزان بهرهدهي چاهها ارائه و انجام شدهاست که هر يک ميتواند به طريقي موجب بهبود عملکرد چاهها گردد. از مهمترين روشهاي بهبود بهرهدهي چاهها، اثر گذاشتن بر فيزيک سنگ مخزن ميباشد که در آن سعي ميشود تا ساختار فيزيکي سنگ مخزن بهبود يابد. از جمله مهمترين اين روشها ميتوان به ايجاد شکستگيهاي مصنوعي در سنگ مخزن اشاره کرد.

▪ درجه اشباع(degree of saturation) :

درجه اشباع يک سيال، عبارت است از درصدي از حجم فضاهاي خالي سازند که توسط آن سيال اشغال شده است.

▪ درجه شوري(salinity) :

ميزان نمک محلول در آب سازندي را گويند

▪ کشش سطحي(IFT) :

نيرويي که بين سطح دو سيال(مانند نفت و آب، نفت و گاز، يا گاز و آب) ايجاد ميشود.

▪ نقطه شبنم(Dew point) :

شرايط دما و فشاري که در آن اولين قطره مايع ايجاد ميشود و تا قبل اين نقطه فقط فاز گاز داريم.

▪ Cricondenterm :

حداکثر دمايي که در آن سيال به صورت دو فازي(گاز و مايع) است.

▪ نقطهي بحراني (Critical point):

حداکثر فشاري که در آن سيال به صورت دو فازي(گاز و مايع) است.

▪ Black oil :

نفت سنگين.

▪ Volatile oil :

نفت سبک.

▪ Gas Condensate :

گاز ميعاني.

▪ Wet gas :

گاز تر.

▪ Dry gas :

گاز خشک.

▪ نقطهي حباب يا شبنم (Bubble Point Pressure) :

با افت فشار مخزن، گاز محلول در نفت توانايي آن را پيدا ميکند که از نفت خارج شود، «فشارنقطهي حباب يا (فشار اشباع)» فشاري است که اولين حباب گاز از نفت جدا ميشود. روشن است که در فشارهاي بالاتراز آن تنها يک فاز مايع و در فشارهاي پايين تر از آن دو فاز مايع و گاز وجود دارد.

در شکل زير ميتوانيد منحني نقطهي حباب، نقطهي بحراني و نقطهي شبنم را براي يکي از انواع سيالات مشاهده کنيد.

● چاهپيمايي

▪ چاهپيمايي يا لاگ (logging):

چاهپيمايي ابزاري است که اطلاعاتي دربارهي تغييرات خواص فيزيکي سازندهايي که چاه آنها را قطع کرده و همچنين سيال (همچون نفت، گاز و آب) موجود در آنها را در اختيار مهندسين نفت قرار ميدهد. هر لاگ شعاع بررسي مشخصي دارد. انواع لاگها عبارتند از:

۱) نگارهاي الکتريکي

۲) نگارهاي هستهاي

۳) نگارهاي صوتي

۴) نگارهاي الکترومغناطيسي

۵) نگار دماسنجي

۶) نگار شيب سنجي

۷) نگار تصويرساز

۸) تکنيکهاي جديد چاهنگاري

▪ مقاومت ويژه الکتريکي(Resistivity):

ميزان مقاومت مواد در برابر جريان الکتريسيته (حرکت الکترون) در درون آن است. با بدست آوردن مقاومت ويژه ميتوان برخي از اين خواص را شناسايي کرد. مقاومت ويژه الکتريکي مبناي محاسبه ميزان شوري سيال است. نوعي از مقاومت ويژه که در ادامه به آن پرداخته شده است، مبناي محاسبه تحرک پذيري سيال واقع ميشود. همچنين تشخيص نوع و حجم سيال درون سازند و پارامترهاي مهم ديگر از طريق محاسبه مقاومت ويژه امکان پذير است.

▪ مقاومت الکتريکي ظاهري:

مقاومتي است که توسط لاگ اندازه گيري ميشود، معمولاً با مقدار واقعي مقاومتي که قصد اندازه گري آن را داريم، متفاوت است. چرا که اثر لايههاي مجاور، نازک بودن لايه، دقت اندازهگيري لاگ، خطا در انجام عمليات لاگ کيري و ... موجب ميشود، مقاومت مورد نظر به درستي اندازهگيري نشود. به همين دليل بايد تصحيحات لازم روي دادههاي لاگ انجام شود تا بر دقت کار افزوده شود.

▪ Rt :

مقاومت الکتريکي ويژه زون دست نخورده

▪ Rmf :

مقاومت الکتريکي ويژه گل حفاري فيلتره شده داخل سازند

▪ Rw :

مقاومت الکتريکي ويژه آب درون سازندي

▪ Rxo :

مقاومت الکتريکي ويژه بخشي از سنگ که توسط گل حفاري فيلتره شده اشغال شده است. اين مقاومت الکتريکي در بررسي توانايي تحرک نفت در درون سازند (Mobility) کاربرد دارد که با روشن شدن آن، ميتوان پارامترهاي ديگري همچون حجم درجاي نفت را محاسبه کرد.

▪ Rt :

مقاومت الکتريکي ويژه زون دستنخورده

ـ نکته:

هنگامي که هدف ما بررسي Rt است، بايد توجه داشته باشيم، آنچه در واقع دستگاه اندازهگيري ميکند، مقاومت الکتريکي ظاهري محيط بررسي است و براي رسيدن به هدف بررسي يعني Rt بايد اثر بقيه پارمترها مثل مقاومت الکتريکي ويژه گل حفاري ، قطرچاه واثر) Rs مقاومت الکتريکي لايه هاي مجاور لايه مورد مطالعه است)را حذف کنيم.

▪ Ro :

مقاومت الکتريکي ويژه سنگي که ۱۰۰ درصد فضاي خالي آن، ازآب اشباع شده است

▪ قدرت تفکيک قائم يا جداسازي قائم :

توانايي دستگاه در مشخص کردن مرز بين لايههاست. هر چه قدرت جداسازي قائم بيشتر باشد، لايههاي نازک بهتر قابل شناسايي هستند.

▪ بازه(AM) :

فاصله ميان چشمه(فرستنده) و گيرنده را «بازه» گويند. هر چه اين فاصله بيشتر باشد شعاع بررسي بزرگ تر، اما جداسازي قائم کمترميشود.

▪ اثر کامپتون :

هنگامي که پروتوي گاما به الکتروني برخورد مي کند، مقداري از انرژي خود را صرف خارج کردن آن الکترون از اتمش ميکند و بخش ديگر انرژي آن در امتداد ديگري منتشر ميشود. به اين پديده اثر کامپتون ميگويند.

پرتوهاي گاما ذرات بدون جرمي هستند که با سرعت نور منتشر مي شوند.

▪ زون رخنه(invaded zone) :

منطقهاي که توسط گل حفاري تحت تاثير قرار گرفته است.

▪ زون دست نخورده(intact zone) :

منطقهاي که توسط گل حفاري تحت تاثير قرار نگرفته است، يعني هيچ يک از بخشهاي گل حفاري به آنجا نرسيده است.

▪ زون انتقالي(transition zone) :

منطقهي بين زون آغشته و زون دست نخورده را گويند که در اين منطقه شرايط زون آغشته کم کم به شرايط زون دست نخورده تبديل مي شود.

▪ گل کبره(mud cake) :

منطقهاي که توسط قسمت جامد گل حفاري تحت تاثير قرار گرفته است(گل حفاري از دو قسمت تشکيل شده است ۱ قسمت آن سيال است و قسمت ديگر ذرات جامد است که در سيال ، محلول يا بصورت معلق هستند) .

▪ «گل کبره» و «فيلتراي گل» :

هنگامي که گل حفاري به درون سنگ وارد ميشود، ابتدا قسمت جامد گل در خلل و فرج بخشي از سنگ گير ميکند. به اين بخش از گل حفاري که در درون سنگ گير افتاده گل کبره گويند. اما بخش محلول گل که بيشتر در سنگ نفوذ ميکند و منطقه بيشتري از آن را تحت تأثير خود قرار ميدهد، فيلتراي گل گويند.

▪ آب سازند :

آبي که به طور طبيعي از ميليونها سال پيش در درون سازند باقي مانده است.

▪ شعاع بررسي :

شعاع بررسي يک لاگ مشخص مي کند که دستگاه تا چه شعاعي پيرامون چاه ميتواند خصوصيات سنگ و سيال را مشخص کند.

▪ توانايي تحرک نفت (Mobility) :

منظور توانايي تحرک نفت در درون سازند است که در يک فشار مشخص و در برابر فشار تزريق مشخص سيال ديگري محاسبه ميشود.

▪ دبي (Rate) :

مقدار حجم سيالي که در واحد زمان (معمولا يک روز) از چاه توليد ميشود. واحد آن متر مکعب در روز يا گالن در روز است.

▪ غلظت وزني :

غلظت وزني کاني پرتوزا مشخص ميکند که از نظر وزني، چه مقدار از سازند از کانيهاي پرتوزا تشکيل شده است.

▪ چگالي :

چگالي، نسبت جرم به حجم هر ماده است.

● مطالعات مخزن و واژگان مرتبط

▪ ازدياد برداشت(Enhanced Oil Recovery : EOR) :

کليه روشهايي که طي آن به مخازني که تحت شرايط طبيعي خود قادر به توليد اقتصادي نيستند، از بيرون انرژي داده شده و يا موادي درآنها تزريق شود، روشهاي ازدياد برداشت گويند.

▪ چاهآزمايي(Well Testing):

به محض حفر يک چاه در درون مخزن و آغاز استخراج سيال درون آن، تغييراتي در پارامترهاي مخزني مانند فشار، حجم سيال درون مخزن، گرانروي سيال و... ايجاد ميشود. تغيير پارامترهاي مخزن باعث تغيير رفتار مخزن مانند چگونگي فازهاي سيال(مايع و گاز) درون مخزن، در نتيجه چگونگي فازهاي سيال استخراج شده، ميزان دبي و... ميشود.

بنابراين با گذشت زمان و ادامهي برداشت از مخزن، رفتار مخزن تغيير ميکند. در واقع پارامترهاي مخزن به نوعي تابع زمان هستند. عمليات چاه آزمايي (Well Testing) تجزيه و تحليل رفتار مخزن و چاه بر اساس زمان است؛ نتايج حاصل از آن ميتواند تأثير زيادي در تشخيص مقادير واقعي پارامترهاي مخزني داشته باشد، از اين رو چاه آزمايي يکي از مهمترين ابزارهاي مهندسان براي شناخت مخزن نفت محسوب ميشود. به دست آوردن مقدار واقعي اين تغييرات نقش عمدهاي در ايجاد يک مدل دقيق و به روز از مخزن دارد.

▪ زمان ميان بر(Break through time):

هنگامي که از چاه نفتي در حال بهرهبرداري، آب زيادي برداشت کنيم، اصطلاحا گفته ميشود که چاه به آب خورده است يا break through time اتفاق افتاده است و ديگر بهرهبرداري از آن چاه مقرون بصرفه نيست.

▪ Fingering :

سطح تماس بين ۲ سيال معمولا يک صفحه کاملا صاف نيست و مقداري از سيالي که داراي قدرت تحرک بيشتري است به داخل مرز ميان ۲ سيال نفوذ مي کند سطح تماس سيال هاي داخل مخزن نفتي و گازي نيز به همين صورت است اين پديده يعني Fingering مخصوصا در هنگام تزريق آب به مخزن به منظور برداشت نفت بيشتر،خود را بيشتر نشان ميدهد از آنجا که آب داراي تحرک بيشتري است از سطح تماس آب تزريقي و نفت عبور کرده و سطح تماس اين ۲ سيال شکل انگشتان دست را به خود ميگيرد به اين علت اين پديده Fingering گويند و باعث ميشود که آب تزريقي به داخل مخزن، سريعتر به چاه برداشتي برسد و اصطلاحا زودتر چاه ما به آب بخورد و پديده break through time اتفاق بيافتد. با وقوع اين حادثه و افزايش نسبت آب به نفت برداشتي ، ديگر برداشت از آن چاه مقرون بصرفه نيست.

▪ مهاجرت ماسه (Sand migration) :

درمخازن ماسه سنگي يا مخازني که داراي مقداري ماسه هستند اگر ماسه شل (loose) باشد، هنگام برداشت نفت يا گاز از آن مخزن، اين ذرات ماسه به داخل چاه وارد ميشوند و باعث ميشوند خلل و فرج (porosity)مسيرحرکت خود را پر کنند و کيفيت مخزن راکاهش دهند. همچنين اين ذرات ماسه باعث ايجاد خوردگي در تاسيسات سر چاه و لولههاي جداري ميشوند که بايد تمهيدات لازم جهت ثابت کردن(stable) اين ذرات ماسه انديشيده شود ومانع از مهاجرت آنها به سمت دهانه چاه شد.

▪ اثر مخروطي (Gas & water coning):

درهنگام برداشت نفت از چاه اگربه شيوهي درستي از مخزن برداشت نشود، نفت به اطراف حرکت کرده و گاز و آب به ترتيب در بالا و پايين ستون نفتي به حالت مخروطي به داخل ستون نفت وارد ميشوند، ارتفاع ستون نفت را در آن چاه کاهش ميدهند و باعث کاهش برداشت نفت از آن چاه ميشوند .

▪ آسفالتن (Asphalten):

بخشهاي سنگين نفت را که ظاهر آن همچون قير است را آسفالتن ميگويند. پديده تشکيل آسفالتن نيز از پديدههايي است که در بعضي از ميادين ايران هنگامي رخ ميدهد که بخشهاي سبک نفت به دلايل مختلف مانند water washing ، فعاليت ميکروبها(اين ميکروبها ميتواند به طور طبيعي در مخزن باشند يا هنگام تزريق آب به مخزن اگر ناخالصيهاي آب گرفته نشود (آب treat نشود) و حاوي اين ميکروبها باشد وارد مخزن ميشود)، از آن جدا شده و يک لايه آسفالتن در قسمت زيرين مخزن تشکيل ميشود که باعث قطع ارتباط مخزن با قسمت آبران آن شده و انرژي لازم براي بالا آمدن نفت را از آن ميگيرد.

▪ مخازن گاز ميعاني(Gas Condensated Reservoir):

به مخازني گفته ميشود که گاز موجود در آنها در شرايط دما و فشار سطحي به نفت تبديل ميشود و اين نوع نفت بسيار سبک است و داراي API بالايي (در حدود ۵۰ API )است.

▪ نسبت گاز به نفت[GOR) Gas oil ratio )] :

نسبت گاز به نفت را گويند. در واقع نسبت گاز به نفت را در شرايط دما و فشار سطح زمين را GOR گويند.

▪ فشار اشباع(Bubble Point Pressure) :

با افت فشار مخزن، گاز محلول در نفت توانايي آن را پيدا ميکند که از نفت خارج شود، «فشار اشباع» فشاري است که اولين حباب گاز از نفت جدا ميشود. روشن است که در فشارهاي بالاتراز آن تنها يک فاز مايع و در فشارهاي پايين تر از آن دو فاز مايع و گاز وجود دارد.

▪ PSI)Pound per square inch):

يک واحد فشار است که معمولا در صنعت نفت فشار را با اين واحد معرفي ميکنند.

هر يک PSI، معادل ۶۸۹۴/۷پاسکال است. هر پاسکال ۱ نيوتن بر متر مربع است. هر نيوتن تقريباً معادل يک دهم کيلوگرم است.

▪ API ) American petroleum Institution) :

در واقع معرف کيفيت نفت است و هر چه اين عدد افزايش يابد نفت سبکتر ميشود اگر اين عدد خيلي زياد شود( در حدود API ۵۰) نفت به (Condensated oil) نفت ميعاني تبديل ميشود و از اين مقدار بالاتر براي گازها بکار ميرود.

▪ Btu) British thermal unite) :

واحد گرماي بريتانيايي. يک واحد گرما است در واقع ارزش گرمايي سوخت را مشخص ميکند.

▪ کلاهک گازي (Gas Cap) :

در صورتي که در يک مخزن نفتي هر سه سيال آب، نفت و گاز وجود داشته باشد، ترتيب قرار گرفتن سيالات درون مخزن به گونهاي است که از پايين به بالا ابتدا آب، بعد نفت و سپس گاز قرار ميگيرد. به سازندي که در آن گاز قرار دارد، سازند گازي و به سازندهاي ديگر سازندهاي نفتي و گازي ميگويند.

به بخش بالايي مخزن که حدفاصل ميان پوش سنگ و سطح تماس نفت و گاز است، کلاهک گازي مخزن نفتي ميگويند. گفتني است که برخي از مخازن فاقد کلاهک گازي، برخي ديگر فاقد بخش آب ده هستند و برخي فاقد هر دوي آنها هستند.

▪ سفره آبي(Aquifer) :

سازند آبياي که در پايين مخزن ميتواند وجود داشته باشد.

▪ امتزاجپذيري (Miscibility) :

دومايع را وقتي امتزاجپذير ميگويند که کاملاً درهم حل شده و اموليسون نسازند.

▪ اوپک (OPEC) :

اوپک که شکل خلاصه شدهي (Organizations of Petroleum exporting Countries) يعني سازمان کشورهاي صادرکنندهي نفت است . اين سازمان در ۱۴-۱۰ سپتامبر ۱۹۶۰ توسط ۵ کشور ايران، عربستان، ونزوئلا و کويت و عراق تشکيل شد که بعد از آن ۹ کشور ديگر الجزائر، قطر، نيجريه، امارات، اندونزي، ليبي، الجزيره، اکوادور، آنگولا به آنها اضافه شدند. هدف از تشکيل اين سازمان کنترل سياستهاي قيمتي نفت بود.

▪ Isothermalهم دما (دماي ثابت) :

معمولاً در مخزن دما تقريباً ثابت است و فرآيندهاي داخل مخزن را به صورت هم دما فرض ميکنند.


کلمات کليدي :
----------------------
نفت-واژگان تخصصی نفت -شیل (Shale)-گنبدهای نمکی (salt dome)-سیستم نفتی(Oil System)-کروژن(Kerogen)- عملیاتهای اکتشاف- ژئوشیمی-چاههای اکتشافی-تخلخل(porosity)- نفوذپذیری یا تراوایی ( Permeability) -چاهپیمایی یا لاگ (logging)- آسفالتن (Asphalten)-اوپک (OPEC) -
----------------------

نام ثبت کننده مقاله : parvaz2006

اين مقاله 2436 بار مطالعه شده است



مقالات مرتبط

نسخه اي براي آشنايي با گياهان دارويي

دانه، برگ، ريشه، عصاره و پوست درختان و انواع گياهان موجود در طبيعت، اولين ترکيباتي بود که آدمي از بدو تولد به جاي قرص و ديگر داروهاي شيميايي از آن براي درمان بيماري ها بهره گرفته است. اين ترکيبات اگرچه جنبه ... ادامه ...

کاربردهاي نفت و مشتقات آن در روزگار باست ...

منطقه اي که امروزه با منابع فراوان نفت و گازش تحت عنوان خاورميانه مي شناسيم و در عين حال قديمي ترين تمدنهاي مشرق زمين،ايران و بين النهرين نيز در آن قرار دارند ، کهن ترين نمونه ها از کاربردهاي نفت و گاز در ر ... ادامه ...

توليد نفت و بنزين از زباله گياهي و ميکرو ...

پژوهشگران شرکت هاي بيوتکنولوژي در "دره سيليکون" که منطقه اي در جنوب شرقي سانفرانسيسکو است, درصدند با استفاده از زباله هاي گياهي و تغيير ساختار ژنتيکي باکتري ها و مخمرهاي آبجو از طريق فناوري ژنتيک، ... ادامه ...

آشنايي با مباني اکتشاف نفت و گاز

در بخش بالا دستي نفت اولين مرحله براي دست يابي به نفت و بهره برداري از آن، اکتشاف مخازن نفتي است. ابتدا با توجه به مطالعات سطحي و صحرايي محيط، مجموعه اي از اطلاعات اوليه بدست مي آيد و اولويت هاي اکتشاف براي استفاده از رو ... ادامه ...

آشنايي با واژگان تخصصي نفت

● زمين شناسي ▪ سن هاي زمين شناسي: سن هاي زمين شناسي شامل ۵ دوره است که به ترتيب از قديم به جوان عبارتند از: ۱) پري کامبرين : بيش از ۵۶۰ ميليون سال پيش ۲) پالئوزوئيک : ۲۴۵-۵۶۰ ميليون سال پيش ۳) مزوزوئيک : ۶ ... ادامه ...

آشنايي با مفاهيم ژئوشيمي نفت وگاز

مواد آلي در درون سنگ منشأ تبديل به کروژن (Kerogen) مي شوند؛ کروژن به مواد آلي درشت دانه اي گفته مي شود که توانايي انحلال در اسيدهاي آلي را ندارند. نفت ازتغيير و تحول و بلوغ کروژن توليد مي شود؛ به طورکلي چهار نوع کروژن دا ... ادامه ...

آناليز نفت خام

● ديد کلي ترکيب عنصري مخلوط کل نفتهاي خام ، تغيير چنداني نمي کند، ولي تفاوتهاي کوچک در ترکيب نفت ها مي تواند اثرات عمده اي بر خواص فيزيکي و فرآيند لازم جهت توليد فراورده هاي قابل فروش ، اعمال کند. نفت خام ، اساسا مخلو ... ادامه ...

آشنايي با مباني چاه نگاري ـ نگار هاي ال ...

واژگان ▪ مقاومت ويژه الکتريکي: ميزان مقاومت مواد در برابر جريان الکتريسيته (حرکت الکترون) در درون آن است. با بدست آوردن مقاومت ويژه مي توان برخي از اين خواص را شناسايي کرد. مقاومت ويژه الکتريکي مبناي محاسبه ميزان ... ادامه ...

آشنايي با مباني چاه نگاري ـ نگار هاي ال ...

▪ چاه نگاري هسته اي در چارچوب چاه نگاري هسته اي مي توان از اندازه گيري هاي زير نام برد: الف) نگار اندازه گيري پرتو زايي گاماي طبيعي (چاه نگاري GR (پرتوي گاما)) بعضي مواد و سازند ها داراي پرتوزايي طبيعي هستند. ... ادامه ...

آشنايي با واژگان تخصصي نفت

▪ تخلخل(prosity): بخشي از حجم سنگ که توسط بخش جامد اشغال نشده است؛ در واقع قسمت هاي خالي سنگ را تخلخل گويند. نفت خام، گاز و آب در درون تخلخل هاي سنگ وجود دارند. حجم اين تخلخل ها از مقياس ميکرو تا مقياس هاي بزرگ تغيير ... ادامه ...

گروهبندی


groupاجتماعی
groupفرهنگی
groupمذهب و عرفان
groupصنایع
groupمعرفی شرکتها و ارگانها
groupاقتصادی
groupپزشکی
groupسلامتی و بیماریها
groupمدیریت
groupنرم افزار کامپیوتر
groupبرنامه نویسی
groupسخت افزار کامپیوتر
groupفن آوری اطلاعات
groupفن آوری نوین
groupبرق و الکترونیک
groupتاریخ
groupزندگینامه اشخاص
groupمعرفی مناطق
groupجغرافیا
groupشهر سازی
groupنقشه برداری
groupمعماری
groupعمران
groupمکانیک
groupکشاورزی
groupروانشناسی
groupموسیقی
groupاختر شناسی
groupهنر و ادبیات
groupشعر
groupکار , اشتغال و حرفه
groupنقد فیلم , نقد ادبی
groupتئاتر و سینما
groupآشپزی
groupورزش و بازیها
groupماوراء طبیعت
groupنمونه سوال درسی
groupمسافرت
groupطنز
groupسرگرمی
groupمطالب جالب
groupجملات و مطالب زیبا
groupگوناگون



تذکر بسیار مهم ::
طبق ماده 3 آیین نامه اجرایی ماده 7 قانون حمایت از مصرف کنندگان مسئولیت تبلیغ خلاف واقع بر عهده سفارش دهنده و سازنده آگهی است
قبل از استفاده از وبسایت باید صفحه قوانین و راهنما را به دقت مطالعه نمایید و استفاده از مطالب وبسایت به منزله این است که با تمام موارد ذکر شده موافقت کرده اید

صفحه راهنما صفحه قوانین
مسئولیت آگهی ها به عهده آگهی دهندگان می باشد. لطفآ در کسب اعتبار و اعتماد آگهی دهنده دقت کافی به عمل آوردید.جهت تماس با آگهی دهنده فقط از طریق اطلاعات تماس وی تماس حاصل فرمایید

 ثبت نام | تعرفه ها | تازه ها | قوانین | تماس با ما

NiazeMarkazi
Generated in 0.08seconds